Architektura

30 lat temu otwarto pierwszą linię francuskiej szybkiej kolei – TGV Paryż-Lyon

TGV, czyli Train à Grande Vitesse (Pociąg o Dużej Prędkości) – to system szybkiej kolei we Francji, w którym pociągi osiągają prędkość do 320 km/h. Pierwszą linię TGV otwarto 27 września 1981 roku, była to trasa Paryż-Lyon. Od tego czasu wybudowano jeszcze 6 kolejnych linii. Francuskie TGV w ciągu 30 lat przewiozły ponad 2 miliardy pasażerów!

27
Wrzesień
2011
Pociąg TGV
  • Pociąg TGV

Pociąg TGV Duplex na Gare de Lyon

Fot: Wikimedia Commons / Julo

Pociągi TGV są znane od początku swego istnienia pod tym samym skrótem, jednak na przestrzeni lat jego znaczenie zmieniło się. Początkowo oznaczał Turbine à Grande Vitesse (Turbina o Wysokiej Prędkości) i odnosił się do rodzaju napędu pociągu. Dziś skrót tłumaczy się jako Train à Grande Vitesse – Pociąg o Dużej Prędkości.

Chociaż skrót TGV określa głównie typ pociągu, to funkcjonuje on również w szerszym sensie, jako określenie całego francuskiego systemu szybkiej kolei, odnoszące się zarówno do samych pociągów jak również do linii, po których pociągi te kursują, dworców z których korzystają i kategorii pociągów.

Rekord prędkości maksymalnej, wynoszący 574,8 km/h, został ustanowiony przez pociąg TGV V150 3 kwietnia 2007 we Francji. Jest to obecnie obowiązujący rekord prędkości pojazdu szynowego .

Historia TGV

Pierwsza koncepcja szybkiej kolei we Francji pojawiła się ok. 20 lat przed wejściem do eksploatacji pierwszego pociągu TGV (1981). W latach 60. XX wieku sformułowano nową, radykalną koncepcję kolei, zakładającą połączenie dużej prędkości maksymalnej pociągów i pochyleń poziomych trasy dochodzących nawet do 4% (w tradycyjnej kolei nachylenie poziome toru rzadko przekracza 1%). Takie podejście zapewniałoby krótki czas przejazdu i łatwiejsze wytyczanie nowych linii.

W ciągu następnych lat idea ta dała początek wielu pomysłom na szybki transport, niekiedy odległym od klasycznej kolei (np. pociąg na poduszce powietrznej lub kolej magnetyczna). Rząd Francji preferował tego typu nowoczesne technologie, przychylając się do ogólnej opinii o tradycyjnej kolei jako „ślepym zaułku” w dziedzinie transportu pasażerskiego, który nie rokuje szans na dalszy rozwój.

Jednocześnie jednak koleje francuskie SNCF prowadziły liczne próby podniesienia prędkości swojego taboru do zakresu 180-200 km/h przy użyciu pociągów napędzanych turbiną gazową.

Maszyny te, o zwartej budowie i wysokiej sprawności oraz dużej mocy, wykorzystujące tanie w tamtych czasach paliwo, wydawały się najlepszym rozwiązaniem dla szybkich pociągów. Pierwsze składy napędzane turbiną gazową, zwane ETG (fr. Elément à Turbine à Gaz – pl. Jednostka z turbiną Gazową) weszły do użytku w marcu 1970 na linii Paryż – Cherbourg.

Pociągi turbinowe okazały się udanymi konstrukcjami, a inżynierowie zainspirowani japońskimi jednostkami Shinkansen próbowali dalej zwiększać prędkość turbopociągów. Wkrótce firma Alstom zbudowała pociąg TGV 001, przeznaczony do testów w zakresie prędkości 250-300 km/h. Jest on bezpośrednim przodkiem dzisiejszych pociągów TGV.

TGV na gaz

TGV 001 odbył ponad 5000 jazd testowych, przejeżdżając ponad milion kilometrów i ustanawiając światowy rekord prędkości dla pociągu nienapędzanego energią elektryczną (do dziś nie pobity) wynoszący 318 km/h. Testy umożliwiły zdobycie doświadczenia na temat jazdy z dużymi prędkościami i udowodniły, że tradycyjna technika kolejowa może posłużyć do zbudowania szybkiej sieci transportowej.

Wraz z kryzysem naftowym w roku 1973 porzucono ideę zasilania szybkich pociągów za pomocą paliw ropopochodnych na rzecz trakcji elektrycznej. Rok później eksperymentalny elektryczny zespół trakcyjny, Zébulon rozpoczął testy.

W ciągu 20 miesięcy przejechał blisko milion kilometrów, z czego 25.000 z prędkościami powyżej 300 km/h. Zadowolenie rządu francuskiego z postępów nad pracami nad pociągiem dużych prędkości przejawiło się w pełnym sfinansowaniu badań w roku 1976. Krótko potem rozpoczęto budowę pierwszej linii przeznaczonej dla szybkich pociągów, łączącej Paryż z Lyonem.

Pierwsza linia TGV

28 lipca 1978 dwa pierwsze składy TGV opuściły fabrykę Alstomu w Belfort. W następnych miesiącach przeprowadzono w nich ponad 15 000 modyfikacji. Po wielu problemach, 25 kwietnia 1980 fabrykę opuścił pierwszy z seryjnych składów TGV.

Linię Paryż - Lyon oddano do użytku 27 września 1981. Początkowo klientami byli ludzie podróżujący w interesach, jako że czas przejazdu oferowany przez TGV był najkrótszy ze wszystkich dostępnych środków transportu. Jednak okazało się, że grono chętnych do skorzystania z tego praktycznego i szybkiego sposobu podróżowania jest większe.

Z biegiem czasu połączenie z Paryżem pociągami TGV uzyskiwały kolejne miasta we Francji – Tours, Le Mans i Bordeaux, Lille i Calais, Valence, Nîmes i Marsylia. Pociągi TGV zaczęły też obsługiwać relacje zagraniczne, docierając do Londynu, Brukseli, Genewy.

2 miliardy pasażerów

Pociągi TGV odniosły znaczący sukces mierzony udziałem w rynku przewozów pasażerskich. Dzięki TGV we Francji została odwrócona tendencja spadku udziału kolei w transporcie osobowym. W miarę rozwoju sieci dużych prędkości TGV przejmowały część lub większość pasażerów korzystających dotąd z połączeń lotniczych.

Niemal zupełnej likwidacji uległa sieć połączeń lotniczych na trasie Paryż – Lyon. TGV zdobyły też większościowy udział w przewozach na trasie Paryż – Marsylia (68% w 2004). W przewozach osobowych na trasie Paryż – Londyn – Bruksela większościowy udział ma spółka Eurostar, (66% na trasie Paryż – Londyn i 63% na trasie Bruksela – Londyn).

28 listopada 2003 pociąg TGV przewiózł miliardowego pasażera od rozpoczęcia kursowania w 1981. A w 2010 roku liczba pasażerów TGV przekroczyła dwa miliardy.

Źródło: Wikipedia
Autor: red.
Zdjęcia: Wikimedia Commons / Julo
Tagi: Lyon, Paryż, pociąg TGV, Shinkansen, SNCF, szybka kolej, szybka kolej francuska, TGV,
do góry
INNE WYDARZENIA
  • 28.08-30.09.2011
    Wystawa - Tarnów. 1000 lat nowoczesności

    Wystawa - Tarnów. 1000 lat nowoczesności

    BWA w Tarnowie, Dworzec PKP, Pl. Dworcowy 4

    Wystawa „Tarnów. 1000 lat nowoczesności” podejmuje problematykę modernizmu, w jego specyficznym, prowincjonalnym wymiarze. Referuje intencje i marzenia XX-wiecznych... więcej

  • 15.09-08.10.2011
    Czar stolicy - zdjęcia Warszawy z początku XX wieku

    Czar stolicy - zdjęcia Warszawy z początku XX wieku

    Fotoplastikon, Al. Jerozolimskich 51, Warszawa (oficyna kamienicy)

    Stereoskopowy obraz Warszawy początku XX wieku ze zbiorów Muzeum Śląskiego. Na wystawę do fotoplastikonu zaprasza Muzeum Powstania Warszawskiego. Fotografie stolicy sprzed... więcej

  • 17.09-20.11.2011
    Wystawa "Hans Poelzig – architekt, nauczyciel, artysta"

    Wystawa "Hans Poelzig – architekt, nauczyciel, artysta"

    Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu

    Hans Poelzig zapisał się w historii niemieckiej architektury jako jeden z czołowych jej przedstawicieli swojego czasu. Współcześni, a zwłaszcza jego uczniowie szanowali go... więcej

  • 17.09-02.10.2011
    Ciało/Umysł - 10 Międzynarodowy Festiwal Tańca Współczesnego

    Ciało/Umysł - 10 Międzynarodowy Festiwal Tańca Współczesnego

    Warszawa (konferencja, warsztaty i filmy w Akademii Teatralnej – Collegium Nobilium), spektakle w różnych miejscach

    W dniach 17 września-2 października w Warszawie odbędzie się 10. jubileuszowa edycja Międzynarodowego Festiwalu Tańca Współczesnego „Ciało/Umysł”. Jak co roku wystąpią... więcej

KALENDARZ

Wrzesień 2011

Poprzedni miesiąc
Następny miesiąc
pn. wt. śr. czw. pt. sob. nied.
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 1 2

Dział Architektura wprowadzi Cię w wyjątkowy świat budynków oraz rozwiązań architektonicznych. Architektura w Polsce i na świecie. Dowiesz się, jakie inwestycje architektoniczne planowane są w rodzimych miastach. Dział Architektura przybliży Ci obrazy poszczególnych miast kraju oraz świata. To tu znajdują się aktualności związane z lokalizacją obiektów sportowych oraz ich konstrukcją. Specjaliści z działu Architektura zwrócą uwagę na niecodzienne budowle, bryły architektoniczne oraz funkcjonalne rozwiązania. Możesz znaleźć tu również ekskluzywne budowle: architektura, która na pewno zwróci Twoją uwagę. W dziale Architektura znajdziesz znajdziesz informacje na temat architektów, biur projektowych, najnowszych realizacji, a także ajniki aranżacji ogrodu, aby przykuwał uwagę przybywających gości. Możesz liczyć także na przegląd zabytków, które być może wskażą Ci kierunek wakacyjnych eskapad. Zajrzyj do działu Architektura, a na pewno nie pożałujesz!

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody TIME S.A. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody TIME S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.