Architektura
ARCHITEKTURA

3600 nowych kościołów

  • Komentarze

Współczesna architektura sakralna - wystawa w Muzeum Etnograficznym

Kościół Świętego Wojciecha Biskupa i Męczennika w Częstochowie, projekt Antoni Mazur, 1978-1985. Fot. Igor Snopek - materiały prasowe wystawy Architektura VII Dnia 

Fot: Igor Snopek

Łatwo narzekać na współczesną architekturę sakralną w Polsce, trudniej mówić o niej kompetentnie. Liczba kościołów wybudowanych po 1945 roku przekracza 3600 obiektów – to ogrom materiałów. Wystawa Architektura VII Dnia jest próbą przedstawienia niezwykłego zjawiska

W 2015 roku minęło pół wieku od zakończenia Soboru Watykańskiego II. Wśród wielu postanowień które zrewolucjonizowały katolicyzm, były też odnoszące się do architektury sakralnej. Konstytucja o Liturgii świętej otwierała drzwi dla współczesnej architektury, zwracając uwagę na konieczność dostosowania języka form do potrzeb i oczekiwań ludzi nowej epoki. Dopuszczone zostały regionalne formy, symbolizm, nowoczesne bryły, zmienił się układ wnętrz.

Zmiany te zbiegły się z bezprecedensową w swojej skali akcją budowlaną. Po 1945 roku w Polsce zbudowano 3600 kościołów, jak obliczyli Iza Cichońska i Kuba Snopek, pomysłodawcy wystawy Architektura VII Dnia.
Masowa budowa kościołów była zjawiskiem wyjątkowym na tle europejskim. Organizatorzy wystawy zwracają uwagę na różnorodność ich form, ale też na złożone przyczyny budowy, przede wszystkim na kontekst polityczny. Katolicyzm łączył się z oporem przeciwko komunistycznej władzy. Nic dziwnego więc, że tylko w latach 80., w okresie po powstaniu „Solidarności”, zainicjowano budowę ponad tysiąca świątyń!

Wystawa w Muzeum Etnograficznym

Wiele z tych kościołów nie zaliczyć można raczej do obiektów budownictwa, nie architektury. Niektóre z nich to proste, wzniesione w niesprzyjających warunkach obiekty, wznoszone systemem gospodarczym z dostępnych materiałów. Inne mają groteskowe, kiczowate bryły. W ostatnim półwieczu powstały jednak także obiekty ważne dla historii polskiej architektury. Fotografie niektórych z nich zobaczyć można w warszawskim Muzeum Etnograficznym. W ramach Architektura VII Dnia przedsięwzięcia 115 najbardziej interesujących obiektów sakralnych, kościołów i klasztorów w Polsce sfotografowano z lotu ptaka, korzystając z coraz powszechniej stosowanych dronów. Oprócz zdjęć, na wystawie znalazły się infografiki, mapy i opisy budowli.

Baza współczesnej architektury sakralnej

Wystawa to jednak tylko jeden z elementów przedsięwzięcia. Pod hasłem Architektura VII Dnia rozbudowywana jest strona internetowa z bazą obiektów architektury sakralnej. Na interaktywną mapę naniesiono 3604 punkty, pod którymi kryją się polskie kościoły z drugiej połowy XX wieku. Każdy z nich można zobaczyć dzięki aplikacji Google Street View. Autorzy projektu liczą na udział lokalnych społeczności w rozbudowie bazy o dodatkowe zdjęcia, opisy, wspomnienia związane z budową. Na 2016 rok planowane jest zbieranie wspomnień z budowy kościołów a także  przygotowanie publikacji.

Architektura VII Dnia. Wystawa
Wystawa czynna do 31 stycznia 2016
Państwowe Muzeum Etnograficzne, Warszawa
www.beczmiana.pl www.architektura7dnia.pl

przeczytaj rowniez
Autor: KZ
Zdjęcia: Igor Snopek
Data publikacji: 5.01.2016 15:47
do góry
uaktualnij licznik
Miesięcznik architektura
W numerze 04/2017:
  • Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku
  • Aparthotel Lwowska 1 w Krakowie
  • Węzeł przesiadkowy w Solcu Kujawskim
  • Apartamenty LEA 251 w Krakowie
  • więcej
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody TIME S.A. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody TIME S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.