Architektura
ARCHITEKTURA

Architektura jako żywy obiekt – rozmowa ze Zbigniewem Oksiutą

  • Komentarze

Spatium Gelatum

Spatium Gelatum, habitat biologiczny forma 291102, 2002. Kształtowanie ciekłego pęcherza z polimerów biologicznych w miękkim szalunku. Balon PCW o średnicy 2,4 m, wypełniony 120 l ciekłej żelatyny o sile żelowania 350° Blooma, pływający w basenie z wodą. Współpraca techniczna: Wolf-Peter Walter (na zdjęciu), Monzingen Gelatine, Niemcy

Fot: Zbigniew Oksiuta, VG Bild-Kunst
  • Spatium Gelatum
  • Spatium Gelatum
  • Spatium Gelatum
  • Spatium Gelatum
  • Spatium Gelatum
  • Isopycnic Systems
  • Płynny habitat
  • Klinostat
  • Kosmiczny Ogród
  • Zdjęcie rentgenowskie formy polimerycznej

Jesteśmy na pokładzie statku kosmicznego Ziemia. To pojazd o skończonej wielkości, który już od dawna nie jest w stanie zaspokoić naszych nieskończonych potrzeb. Zważywszy że 75 procent globalnej energii planety zużywane jest w budynkach i transporcie, poszukiwania innych rozwiązań architektonicznych stają się koniecznością – przekonuje Zbigniew Oksiuta, artysta i wizjoner architektury biologicznej

Zbigniew Oksiuta Zbigniew Oksiuta (ur. w 1951 roku w Mulawiczach) w latach 1970-1978 studiował na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. Od 1981 roku mieszka i pracuje w Kolonii. W jego pracach, stanowiących wizję biologicznego habitatu przyszłości, przenikają się architektura, sztuka oraz badania naukowe. Twórczość Oksiuty była prezentowana w Polsce i za granicą, między innymi w Centrum Sztuki Współczesnej (Warszawa 1996), na 9. Międzynarodowym Biennale Architektury (Wenecja 2004), na festiwalu Archilab (Orlean 2004), Biennale Sztuki Elektronicznej (Perth 2007) oraz na wystawie Ars Electronica (Linz 2007), gdzie otrzymał wyróżnienie w kategorii Hybrid Art. Zbigniew Oksiuta prowadzi gościnne wykłady na wielu uniwersytetach i w instytucjach naukowych (między innymi w Niemieckiej Agencji Kosmicznej w Kolonii, Pratt Institute w Nowym Jorku, Southern California Institute of Architecture w Los Angeles, na Columbia University i uniwersytecie w Toronto). Ostatnimi polskimi pokazami prac Oksiuty były wystawy Hodowle przestrzeni, prezentowane w Galerii Arsenał w Białymstoku (22.06-19.08.2007) oraz w Centrum Sztuki Współczesnej w Warszawie (19.10-25.11.2007).

Jednym z projektów, który prezentowałeś w listopadzie ubiegłego roku na wystawie Hodowle przestrzeni w Centrum Sztuki Współczesnej (a wcześniej na przykład w Pawilonie Polskim na 9. Biennale Architektury w Wenecji w 2004 roku) jest Spatium Gelatum. Można chyba powiedzieć, że to punkt wyjścia dla Twoich dalszych poszukiwań i dlatego chciałabym naszą rozmowę zacząć od niego. Jakie są założenia tej pracy?

Spatium Gelatum, czyli zastygła przestrzeń to koncepcja habitatu przyszłości. Początki projektu sięgają lat siedemdziesiątych. Idea zrodziła się na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, a obecnie kontynuuję prace w Niemczech, we współpracy z Instytutem Botaniki na Uniwersytecie Kolońskim i Instytutem Maxa Plancka. W tym kontekście ważne jest określenie, co to jest habitat biologiczny i dlaczego interesuje mnie biologiczna przestrzeń. Habitat biologiczny rozumiem jako hybrydalny, energetyczny żywy system, w którym człowiek, zwierzęta i rośliny współżyją w symbiozie z przestrzenią – biologiczną błoną oddzielającą system od otoczenia i będącą jednocześnie równoważnym członkiem wspólnoty. Wizja przestrzeni biologicznej jest próbą wypracowania symbiotycznych systemów w biosferze, w odróżnieniu od martwych konstrukcji jakie kreuje nasza cywilizacja. Dlatego koncentruję się na organizmach roślinnych, które mogłyby funkcjonować pobierając energię na drodze fotosyntezy.

Twoja strona internetowa www.oksiuta.de otwiera się zdjęciem gmachu Terminalu TWA lotniska Kennedy’ego w Nowym Jorku. Po chwili fotografia przekształca się w animację – dach budynku zaczyna falować i zmieniać się w ptasie skrzydła, a lotnisko odlatuje. Ta fantazja na temat architektury Saarinena w kontekście Twoich prac wydaje się przybierać bardzo konkretną postać. Czy zgodziłbyś się z tym, że chcesz tworzyć architekturę, która dosłownie ożywa?

Zrobiłem tę animację, żeby przekornie pokazać pierwotną ideę architekta. Eero Saarinen zbudował lotnisko jako ptaka, bowiem latanie kojarzy się z ptakiem. Budynek jednak nie może być ptakiem, może być tylko w kształcie ptaka. A o to właśnie chodzi, o precyzję. Jeżeli mówimy o architekturze miękkiej, uważam że powinna być miękka, jeżeli o płynnej, powinna być rzeczywiście płynna, jeżeli o biologicznej powinna być naprawdę biologiczna. Jak dotąd obiekty architektoniczne inspirowane formami przyrody to martwe inscenizacje. Mnie interesuje pytanie czy habitat może być żywy.

Istotną cechą odróżniającą Spatium Gelatum od „konwencjonalnej” architektury jest także to, że chciałbyś, aby te obiekty mogły – podobnie jak inne twory naturalne – odnawiać się, a nawet rozmnażać, i aby w ten sposób mogły stać się nowym środowiskiem człowieka. W jaki sposób byłoby to możliwe?

Myślę o możliwościach kształtowania, wręcz hodowania membran, które mogłyby być organiczne, żyjące. Projekt Spatium Gelatum to początek drogi, a materiałoznawstwo główny temat badań. Biologiczne polimery to tak zwana miękka materia, której nie można zakwalifikować ani jako ciało stałe, ani jako ciecz. Istnieją one w różnych stanach – ciekłym, żelującym i stałym. Mogą być przeźroczyste i kolorowe, mieć różne smaki i zapachy, a poza tym są jadalne. Łatwo sobie wyobrazić jakie perspektywy otwierają się, gdy zastosuje się te materiały w architekturze.

przeczytaj rowniez
  • Architekt o blobie OVO Wrocław
    Architekt o blobie OVO Wrocław

    O wielofunkcyjnej współczesnej architekturze, historii OVO Wrocław i nietypowych materiałach opowiada projektant bloba, Asaf Gottesman więcej

  • Współczesny design: salon Artemide w Warszawie
    Współczesny design: salon Artemide w Warszawie

    W nowym salonie marki Artemide w Warszawie znaleźć można lampy do małego mieszkania i srebrzyste bloby wymagające wielkich sal więcej

  • OVO Wrocław i pokoje Hiltona
    OVO Wrocław i pokoje Hiltona

    OVO Wrocław, czyli budynek znany jako pierwszy polski blob, ma być gotowy w 2016 roku. Tymczasem na elewacji pojawiły się pierwsze panele z corianu, a dwa pokoje hotelowe są gotowe więcej

  • Bloby, ikony architektury, czy rewitalizacja?
    Bloby, ikony architektury, czy rewitalizacja?

    W momencie, gdy świat ściga się w budowaniu coraz to wyższych wieżowców, Europa idzie w innym kierunku. Choć trudno wyróżnić jeden dominujący styl, w cenie są obecnie futurystyczne budowle o bryłach przypominających rzeźby czy pierwotniaki, coraz popularniejsza staje się też rewitalizacja obszarów historycznych i poprzemysłowych. Co ciekawe – zwłaszcza w Polsce więcej

Źródło: "Architektura-murator" 2008/01
Autor: Lidia Klein
Zdjęcia: Zbigniew Oksiuta, VG Bild-Kunst
Data publikacji: 8.06.2011 09:16
do góry
uaktualnij licznik
Archikrator
Katarzyna Jendrośka-Goik i Małgorzata Orzechowska
Wywiad z:
... na temat:
Superjednostka, jak największy blok w Katowicach zainspirował artystki

Rozmowa z Katarzyną Jendrośki-Goik i Małgorzatą Orzechowską na temat Superjednostki – największego bloku mieszkalnego w centrum Katowic. Artystki ...

  • skomentuj
  • więcej
Alberto Campo Baeza
Wywiad z:
... na temat:
Budynki powinny śpiewać – rozmowa z Alberto Campo Baezą

Dobra architektura powinna być jak dobre wino, z wielu problemów i czynników trzeba wydestylować klarowny rezultat, przejrzysty i ...

  • skomentuj (1)
  • więcej
Wojciech Wilczyk
Wywiad z:
... na temat:
Zapomniane synagogi - rozmowa z Wojciechem Wilczykiem

Nie miałem pojęcia o skali zjawiska, o tym, że do czasów współczesnych dotrwało w Polsce ponad 300 budynków ...

  • skomentuj
  • więcej
Miesięcznik architektura
W numerze 04/2017:
  • Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku
  • Aparthotel Lwowska 1 w Krakowie
  • Węzeł przesiadkowy w Solcu Kujawskim
  • Apartamenty LEA 251 w Krakowie
  • więcej
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody TIME S.A. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody TIME S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.