archirama.pl

Hanna i Gabriel Rechowicz - i ich mozaiki ścienne w architekturze lat 60.

Gabriel Rechowicz z żoną Hanną to artystyczny duet tworzący dzieła, w których łączyła się architektura i malarstwo oraz mozaiki ścienne. Ich abstrakcyjne kompozycje zdobiły najważniejsze obiekty architektury powojennego modernizmu w Warszawie: Dom Chłopa, Supersam, pawilon basenów Legii. Galeria Kolonie prezentuje właśnie wystawę im poświęconą. Można na niej odkryć, że architektura PRL-u była także kolorowa i fantazyjna!

„Surrealizm stosowany”w galerii Kolonie.

Mozaiki Gabriela i Hanny Rechowiczów z Domu Chłopa 1960-1961

Fot: Marta Żylska

Swoją przygodę z architekturą Gabriel Rechowicz z żoną Hanną rozpoczęli w czasie Wystawy Ziem Odzyskanych z 1948 roku, gdzie mieli okazję poznać wielu architektów, z którymi w przyszłości pracowali. Byli to min. Maria i Kazimierz Piechotowie, Bohdan Pniewski, Jerzy Hryniewiecki. Współpraca owocowała przestrzennymi aranżacjami malarskimi, w budynkach użyteczności publicznej takimi jak  Dom Chłopa, bar Frykas, Szkoła Rzemiosł.

Surrealistyczne ptaki, pawie, drzewa, przenikające się przezroczystości i gradienty budują niezwykłe imaginarium tego świata, przy użyciu wielu środków wyrazu, takich jak: mozaika ceramiczna, kamienie rzeczne czy dziwne elementy jak półkule chochli. 

Rechowicz z żoną tworzył prace na pograniczu taszyzmu, ich abstrakcje przypominają niekiedy „Powidoki” Strzemińskiego, a pojawiające się na nich „malowane ptaki” są świadectwem momentu „odwilży”, namiastki wolności, kiedy artyści w Polsce mogli tworzyć swobodniej, odrzucając realizm socjalistyczny.

Malarstwo ścienne

Słynny Supersam miał nie tylko malowidła ścienne w barze Frykas, ale również wielką tkaniną zasłaniającą okna, na której Rechowiczowie również dali niezwykły popis swojego talentu. Gabriel Rechowicz - Gaber przez całe życie malował jeden wielki obraz. Na jego abstrakcyjne dzieła można patrzeć z dowolnej strony ponieważ zawsze malował na podłodze obracając podobrazia w różne strony. W galerii zobaczymy jeden z jego pierwszych obrazów z lat 50. i ostatni, kiedy artysta prawie stracił już wzrok. Widać na nim ślady dłoni malarza, który malował „macając” obraz.

Dekoracje ścienne

W ramach festiwalu została wydana mapka z zaznaczonymi pracami malarzy, również z tymi nieistniejącymi lub też tylko częściowo zachowanymi. Mapa ta wpisuje się w nurt odzyskiwania tożsamości Warszawy, przywraca do łask niechciany modernizm, który przez lata był traktowany wstydliwie. Niedawno ukazał się „Przewodnik po warszawskich blokowiskach”, i mapa „Tu było, tu stało”, na której znajduje się 20 obiektów, wśród nich aż 10 obiektów modernistycznych które zniknęły z topografii miasta, po 89 r. Na mapie Rechowiczów również zaznaczone zostały miejsca nieistniejących już dzieł.

Warto wybrać się na spacer z mapką w ręku. Zobaczymy wtedy, że malowidło na Rynku Starego miasta, w dawnej restauracji Krokodyl jest w opłakanym stanie, a w restauracji Alinka na Puławskiej panowie popijając piwo mogą podziwiać świetne malarstwo ścienne. Przykłady tych prac to nie tylko świadectwo epoki, ale również dzieła budujące specyficzną, oryginalną tożsamość miasta. Na wystawie w galerii Kolonie z kolei możemy zobaczyć nigdy niezrealizowaną pracę Hanny Rechowicz. Jest to kompozycja przestrzenna składająca się mi.n. z wspomnianych połówek kul – chochli.

Mozaika ścienna

Wystawa „Surrealizm stosowany” wpisuje się w szczególne zainteresowania kuratora galerii Kolonie, autora książek „Rewolucjoniści są zmęczeni”, „Zmęczeni rzeczywistością”. W trakcie festiwalu będą miały premierę dwie inne pozycje wydawnictwa 40 000 malarzy dotyczące tematu. Klary Czerniawskiej „Gaber i Pani Fantazja” to pierwsze teoretyczne opracowanie twórczości Rechowiczów a „Mozaika. Śladami Rechowiczów” Maxa Cegielskiego to opowieść o poszukiwaniu własnych korzeni i spacer w poszukiwaniu dzieł pamiętanych z dzieciństwa.

Merzbau

Gabriel Rechowicz z żoną Hanną tworzyli sztukę w pełnej symbiozie z architekturą. Wielu artystów Po 1945 roku współpracowało na tej intermedialnej płaszczyźnie, wpisując się w idee tego czasu aby sztuka przenikała do wszystkich dziedzin życia. Byli to min. Zbigniew Dłubak, Marian Bogusz, Marek Włodarski czy Wojciech Fangor.

Realizacja szczególnie obrazująca te idee to environment Wojciecha Fangora i Stanisława Zamecznika pt. Studium Przestrzeni. Malarz i rzeźbiarz zaaranżowali czarno białe op- artowskie obrazy Fangora w przestrzenną aranżację. Jakub Banasiak zauważa, że całe mieszkanie malarzy Rechowiczów to surrealistyczna przestrzeń, skomponowana z malarskich instalacji, gdzie ściany są po prostu wielkoformatowymi obrazami. Dom Rechowiczów kurator porównuje do Merzbau, odnosząc się do twórczości niemieckiego artysty Kurta Schwittersa łączącej w sobie artystyczną ekspresję rzeźby architektury i malarstwa.

wystawa

Warszawa, Galeria Kolonie, ul. Bracka 23/52


Festiwal twórczości Rechowiczów SURREALIZM STOSOWANY:

wystawa Gabriela i Hanny Rechowiczów Aranżacje przestrzenne

galeria Kolonie, do 14.1.2012

 

7.1.2012 [sobota], godz. 18:00

premiera książki Klary Czerniewskiej Gaber i Pani Fantazja[wyd. 40 000 Malarzy]

Muzeum Sztuki Nowoczesnej

 

16.1.2012 [poniedziałek], godz. 18:30

spotkanie z Maxem Cegielskim, autorem książki Mozaika. Śladami Rechowiczów[wyd. W.A.B.]

galeria Kolonie

 

Czytaj też: Jakub Banasiak, opowiada o wystawie twórczości Gabriela i Hanny Rechowiczów

Autor: Marta Żylska
Zdjęcia: Paweł Giergoń, sztuka.net, Marta Żylska
Data publikacji: 6.12.2011 01:27

Dział Architektura wprowadzi Cię w wyjątkowy świat budynków oraz rozwiązań architektonicznych. Architektura w Polsce i na świecie. Dowiesz się, jakie inwestycje architektoniczne planowane są w rodzimych miastach. Dział Architektura przybliży Ci obrazy poszczególnych miast kraju oraz świata. To tu znajdują się aktualności związane z lokalizacją obiektów sportowych oraz ich konstrukcją. Specjaliści z działu Architektura zwrócą uwagę na niecodzienne budowle, bryły architektoniczne oraz funkcjonalne rozwiązania. Możesz znaleźć tu również ekskluzywne budowle: architektura, która na pewno zwróci Twoją uwagę. W dziale Architektura znajdziesz znajdziesz informacje na temat architektów, biur projektowych, najnowszych realizacji, a także ajniki aranżacji ogrodu, aby przykuwał uwagę przybywających gości. Możesz liczyć także na przegląd zabytków, które być może wskażą Ci kierunek wakacyjnych eskapad. Zajrzyj do działu Architektura, a na pewno nie pożałujesz!