Architektura
ARCHITEKTURA
Kościoły na sprzedaż

Kościoły na sprzedaż. Świątynie coraz częściej przestają służyć modlitwie (cz.II)

  • Komentarze

Mieszkanie w kościele

W nową rolę wcielił się także niewielki kościół w Utrechcie, który został przekształcony na mieszkanie. Za jego adaptację odpowiedzialni są architekci z pracowni Zecc Architects.

Fot: F.Hanswijk
  • Galeria EL
  • Galeria El
  • Muzeum Architektury
  • Muzeum Architektury
  • Selexyz Dominicanen
  • Selexyz Dominicanen
  • Selexyz Dominicanen
  • The White Rabbit
  • The White Rabbit
  • Mieszkanie w kościele
  • Mieszkanie w kościele
  • Mieszkanie w kościele
  • Licheń jak aquapark

Autorzy uhonorowanej Złotym Lwem wystawy Hotel Polonia na Biennale Architektury w Wenecji w 2008 r. zamienili bazylikę w Licheniu w potężny aquapark. Ta surrealistyczna wizja nie jest wcale tak nierealna, jak mogłoby się wydawać. Choć w katolickim kraju, jakim jest Polska, wciąż trudno to sobie wyobrazić, budynki sakralne coraz częściej zyskują nowe, świeckie funkcje. Także komercyjne.

Singapurska restauracja

W dawnej kaplicy można także z powodzeniem urządzić restaurację. Dowodem na to jest lokal White Rabbit w Singapurze. Adaptację budynku zaprojektowali architekci z pracowni Takenouchi Webb, którzy za swój podstawowy cel uznali zachowanie jego oryginalnej struktury w stopniu jak najbliższym oryginałowi. Podstawą współczesnej ingerencji była idea wyraźnego zaznaczenia różnicy chronologicznej między zastaną tkanką a nowymi elementami, których obecności wymagało dostosowanie pomieszczeń do nowej funkcji.

W jednonawowym wnętrzu znalazła się duża sala jadalna, a w miejscu, gdzie pierwotnie znajdowała się chrzcielnica – bar z dużą, marmurową ladą, nad którą zawisła miedziana obręcz żyrandola. Razem tworzą one kompozycję wywołującą skojarzenia z ołtarzem. Oryginalna więźba dachowa, witraże w oknach i mozaiki na podłodze zostały pieczołowicie odrestaurowane, a oświetlające wnętrze współczesne lampy wykonano z czarnego drutu wygiętego w geometryczne struktury. Niemal niewidoczne, nie odwracają one uwagi od oryginalnej konstrukcji dachu.

Mieszkanie w kościele

W nową rolę wcielił się także niewielki kościół w Utrechcie, który został przekształcony na mieszkanie. Za jego adaptację odpowiedzialni są architekci z pracowni Zecc Architects. Swoją pierwotną funkcję budowla pełniła do 1991 r., później spotkał ją los wielu innych opuszczonych obiektów – nieudolnie przeprowadzane adaptacje, na przykład na potrzeby salonu meblowego czy miejsca organizacji niewielkich koncertów. W ich efekcie we wnętrzu pojawiło się kilka przeróbek, takich jak podział na dwie kondygnacje.

Chcąc przywrócić przestrzeni jej oryginalny charakter i zapewnić dostęp naturalnego światła do wszystkich pomieszczeń, architekci usunęli wtórne piętro, zastępując je nową, lekką strukturą ze stali, drewna i szkła, która organizuje wnętrze, a zarazem pozostaje możliwie neutralna. Konstrukcja ta stanowi także łącznik między otwartą strefą frontową domu oraz prezbiterium, w którym ulokowano aneks kuchenny i jadalnię ze stołem zajmującym miejsce dawnego ołtarza. Co istotne, takie rozwiązanie pozwoliło uniknąć trwałych podziałów wnętrza kościoła – nowa konstrukcja jest bowiem niezależna od zastanej architektury i w każdej chwili może zostać usunięta, umożliwiając ponowną zmianę funkcji budynku. Pozostałą interwencję ograniczono do niezbędnego minimum: zachowano oryginalne, drewniane podłogi, witraże w oknach i stare drzwi, poddając je jedynie niezbędnym zabiegom konserwacyjnym.

Jeżeli wgłębić się w historię budynków sakralnych, można zauważyć, że na przestrzeni wieków nie raz zmieniały one swoją funkcję, padając często ofiarami barbarzyńskich działań prowadzących do degradacji ich architektury. Dziś ingerencje te przeprowadza się ze znacznie większą wrażliwością i troską o zachowanie ich historycznych i architektonicznych walorów. A że zmienia się przy tym ich funkcja? Skoro zmieniają się realia, moda i styl życia społeczeństwa, zmieniają się także jego potrzeby i stosunek do religii. Naturalną konsekwencją postępującej laicyzacji jest rosnąca liczba świecących pustką kościołów i kaplic. A życie pustki nie lubi. Anektuje to, co już nie może pełnić swojej pierwotnej roli. Budynki sakralne, podobnie jak dawne fabryki, przechodzą więc metamorfozę, która chroni je przed popadnięciem w ruinę. Tyle że w ich przypadku metamorfoza ta wzbudza znacznie więcej kontrowersji wynikających z zakorzenionej w architekturze warstwy symbolicznej. Czy słusznie? Czy budynek nie jest po prostu budynkiem, a najważniejszym celem architektury nie jest służenie ludziom?

przeczytaj rowniez
  • Szkoła marzeń? Gimnazjum w Zurychu
    Szkoła marzeń? Gimnazjum w Zurychu

    Nowoczesna szkoła. Jak powinna wyglądać szkoła idealna? Zaprojektowany przez Christiana Kereza budynek gimnazjum w zuryskiej dzielnicy Leutschenbach, dzięki zastosowaniu stalowych kratownic i całkowicie przeszklonych fasad, wydaje się unosić w powietrzu. Czy tak wygląda szkoła maprzeń? więcej

  • Mistrzowie fotografii architektury: Andreas Gursky
    Mistrzowie fotografii architektury: Andreas Gursky

    Andreas Gursky uznawany za jednego z najważniejszych współczesnych fotografików. Zdjęcia tego niemieckiego artysty wykonane są jakby z oddali, z kosmosu, pozwalają spojrzeć na miasta, ulice z dystansu. Gursky celowo rezygnuje z efektowności i ekspresji na rzecz surowego realizmu więcej

  • Mistrzowie fotografii architektury: Hélène Binet
    Mistrzowie fotografii architektury: Hélène Binet

    Hélène Binet to najsłynniejsza obecnie fotografka architektury na świecie. O jej zdjęciach marzą wszyscy najwięksi architekci. Stale współpracuje m.in. z Zahą Hadid czy Danielem Libeskindem. Celem Binet jest nie tyle dokumentacja budynku, co jego interpretowanie, dzięki czemu zdjęcie nabiera cech niezależnego dzieła sztuki więcej

  • Kostka polska 2.0 - pracownia architektoniczna we Wrocławiu
    Kostka polska 2.0 - pracownia architektoniczna we Wrocławiu

    Budowane w okresie gierkowskim domy-kostki to dziś niedoceniany element pejzażu polskich miast. Kubiczne bryły, ściany pokryte tłuczonym talerzami, czy dach kopertowy – to dizajn, który zainspirował biuro architektoniczne group-arch. Architekci kupili właśnie taką kostkę we Wrocławiu i ją mocno podrasowali. I tak dom-kostka przemienił się w willę-pracownię więcej

Autor: Daniela Szymczak
Zdjęcia: M.Kulawiak, M.Łanowiecki, panoramio.com, The White Rabbit, F.Hanswijk, Kobas Laksa
Data publikacji: 20.11.2012 09:55
do góry
uaktualnij licznik
Miesięcznik architektura
W numerze 04/2017:
  • Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku
  • Aparthotel Lwowska 1 w Krakowie
  • Węzeł przesiadkowy w Solcu Kujawskim
  • Apartamenty LEA 251 w Krakowie
  • więcej
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody TIME S.A. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody TIME S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.