archirama.pl

PROJEKT ZAHY HADID: Mobilny pawilon sztuki Chanel

Mobilny pawilon Chanel, który przez 2 lata podróżował dookoła globu. Projekt autorstwa Zahy Hadid wzbudza wiele kontrowersji. Projekt: Zaha Hadid. Inwestor: Chanel. Powierzchnia całkowita: 700 m2.

Mobilny pawilon sztuki Chanel

Widok ogólny budynku

Fot: Virgile Simon Bertrand

Lokalizacja

Pawilon Chanel został zaprojektowany jako objazdowa ekspozycja, która ma podróżować przez Azję, Europę i Stany Zjednoczone od 2008 do 2010 roku. Wybrano spektakularne miejsca usadowienia pawilonu, takie jak kopuła Grand Palais w Paryżu czy Grand Central Station w Nowym Jorku. Pierwszy przystanek to Hongkong. Pawilon umieszczono na dachu parkingu w centrum biznesowej dzielnicy, otoczonym przez wieżowce – ikony architektury tego miasta.

Idea

Koncepcja mobilnego pawilonu sztuki jest rezultatem eksperymentu dotyczącego estetyki, prowadzonego przez ostatnie dwa lata, w którym wizualny język marki Chanel, a w szczególności ikony marki – pikowanej torebki, został przetransponowany przez współczesnych artystów z Ameryki, Europy i Azji na język sztuki. Mobilny pawilon jest nie tyle wystawą do zwiedzania, co środowiskiem do doświadczania sztuki inspirowanej modą. Przestrzeń wystawienniczą wypełniają eksponaty i instalacje stworzone między innymi przez japońskiego fotografa Nobuyoshi Araki i Yoko Ono. Pawilon powstał z inicjatywy Karla Lagerfelda, który kieruje domem mody Chanel.

Funkcja

Pawilon spełnia funkcję wystawienniczą oraz jest miejscem organizacji imprez, spotkań i bankietów towarzyszących wystawom. Wewnętrzny dziedziniec oświetlony dziennym światłem stanowi element przejściowy pomiędzy przestrzenią wystawienniczą a przestrzenią publiczną – staje się miejscem refleksji po obejrzeniu wystawy. To centralne miejsce powstało w celu zapewnienia przestrzeni dla wspomnianych spotkań i bankietów. Taras przed wejściem wielkości 128 m2, wyłożony panelami z wbudowanym oświetleniem, jest wizualnie połączony z wewnętrznym dziedzińcem i może być dodatkowo wykorzystywany podczas organizowanych wydarzeń.

Kształt

Kształt pawilonu oparto na parametrycznie zniekształconej formie torusa. Ta prosta geometryczna forma jest najbardziej oczywistą dla przestrzeni wystawienniczej – zwiedzający może obejść wystawę dookoła i wrócić do punktu wyjścia.

Forma

Przed projektantami, tak jak przed wystawiającymi swoje dzieła artystami, postawiono wyzwanie by pawilon wyglądem nawiązywał do ikony marki Chanel – pikowanej torebki projektu Mademoiselle Chanel. Gładkie płaszczyzny wyrafinowanych detali kształtują elegancką spójną całość. Przy projektowaniu organicznej, zaokrąglonej formy pawilonu czerpano inspirację z natury. Budynek sprawia wrażenie, jakby systematycznie przyrastał. Taka forma mogła powstać jedynie przy użyciu nowoczesnej technologii cyfrowego projektowania.

Wielkość

Pawilon ma długość 45 m, szerokość 29 m, a wysokość 6 m. Podłoga została podniesiona na wysokość ok. 1 m nad powierzchnię podłoża. Jak twierdzą konstruktorzy w pawilonie zmieściłoby się około 2000 osób. Nie jest to jednak możliwe z powodu zajmujących określoną przestrzeń ekspozycji, a także w związku z limitami obciążeń dopuszczonymi na dachu parkingu w Hongkongu. W związku z tym zakłada się maksymalną liczbę 150 odwiedzających. Pawilon waży około 95 ton, w tym stalowa konstrukcja ma masę 74 ton.

Konstrukcja

Najważniejszym zadaniem było zaprojektowanie konstrukcji, która może być łatwa i szybka w budowie oraz demontażu. Starano się unikać łączeń na śruby. Tam gdzie to możliwe zastosowano połączenia na bolce, które są najbardziej efektywne i pozwalają skrócić czas budowy pawilonu. Koncepcję projektu oparto na promieniście rozpiętej siatce, w której elementy są rozstawione co 10°. Stalowa konstrukcja bazuje na tej samej siatce. Rdzeń struktury tworzy wewnętrzny dziedziniec. Jest to samonośna część konstrukcji budynku. Okrężna belka otaczająca pawilon i samonośny rdzeń w centralnej części konstrukcji podtrzymują 36 rozłożonych po okręgu stalowych belek. Sieć belek podparto na układzie wertykalnie ustawionych rurowych stalowych podpór. Konstrukcja pawilonu została ustawiona na systemie ułożonych radialnie prefabrykowanych podkładów. System ten opracowano na podstawie konstrukcji tymczasowych scen ustawianych na widowiska plenerowe.

Ochrona przeciwpożarowa

Pawilon nie potrzebuje systemu spryskiwaczy, ponieważ materiały do jego budowy zostały tak dobrane, by spełniały przepisy ochrony ogniowej we wszystkich docelowych lokalizacjach. Pawilon został zaopatrzony w system wykrywania dymu i alarm pożarowy. Zaprojektowano dwie drogi i dwa wyjścia ewakuacji. Panele FRP mają 1 klasę ogniową w zakresie rozprzestrzeniania ognia (wg standardu BS 476-7).

Mobilność

Podróżujący przez trzy kontynenty pawilon można rozłożyć na części. Szerokość największego elementu nie przekracza 2,25 m. Stalowa konstrukcja może być zbudowana w ciągu zaledwie tygodnia. Zmontowanie całości, wraz z ekspozycją trwa około 4 tygodni. Transport odbywa się w ponad 50 standardowych kontenerach ładunkowych o wymiarach 12 x 2 m.

Instalacje

Powietrze z jednostki grzewczej, wentylacyjnej i klimatyzacyjnej jest doprowadzone do wnętrza pawilonu przez rury umiejscowione w ścianach. Świeże powietrze jest doprowadzane do wnętrza, a powietrze zużyte zostaje odprowadzane przez otwory wylotowe umiejscowione w podłożu i suficie. Transparentny sufit wewnętrznego dziedzińca umożliwia dostosowanie temperatury odpowiednio do zmieniających się warunków klimatycznych, w zależności od lokalizacji pawilonu. Budowlę zaopatrzono w instalacje wentylacyjne, w instalację elektryczną (w celu oświetlenia i montażu głośników), ale nie zaprojektowano instalacji wodnej i sanitarnej.

Świetlik dachowy

Powierzchnia dachu, z wyjątkiem świetlików, została pokryta powłoką PVC. Znajdujący się nad szatnią świetlik dachowy zmontowano na ziemi i podniesiono na miejsce przeznaczenia. Jego konstrukcja składa się z wewnętrznej obwiedni utrzymującej panel ETFE i zewnętrznej ramy z elementami umożliwiającymi zamontowanie świetlika do radialnych belek konstrukcji pawilonu. Panele FRP zostały zaryglowane i uszczelnione.

Fasada

Konstrukcja została obłożona panelami FRP. Każdy panel ma niepowtarzalną formę, co wynika z kształtu pawilonu. Panele zostały zaprojektowane w taki sposób, by łatwo można było je zamocować, a później wymontować. Widocznie oddzielone elementy tworzą charakterystyczny rytm elewacji.

Kompozyty włókniste FRP

Kompozyty zbrojone włóknami (ang. Fibre Reinforced Polymers) mają bardzo dobre właściwości mechaniczne i wytrzymałościowe przy małym ciężarze właściwym.  Składają się z elementu nośnego – włókna w ilości 45-70% objętości kompozytu oraz matrycy – spoiwa scalającego włókna. Matryca przekazuje obciążenia zewnętrzne na włókna oraz ochrania je przed szkodliwym wpływem czynników zewnętrznych. Rolę elementu nośnego pełnią najczęściej włókna szklane, węglowe i organiczne. Spoiwem jest klej na bazie żywicy epoksydowej.

Wnętrze

Wewnętrzną powierzchnię ścian wyłożono panelami z kompozytu włóknistego FRP. Naturalne światło pochodzi z transparentnych elementów dachu. Sztuczne światło mające źródło pomiędzy przestrzeniami elementów ścian i podłogi podkreśla łukową strukturę wnętrza. Sztucznie utworzony wewnętrzny krajobraz stanowi tło instalacji artystycznych. Światło, kolor oraz rytm utworzony przez połączenia segmentów paneli, silnie podkreślają perspektywiczny widok we wnętrzu. Użyte do budowy pawilonu materiały ułatwiają aranżację oświetlenia w zależności od programu organizowanego wydarzenia.

Mobilny Pawilon Sztuki Chanel

Hongkong, Tokio, Nowy Jork, Moskwa, Londyn, Paryż
Autorzy: Zaha Hadid Architects
Główny wykonawca: ES Projekt (www.ess-uk.com)
Fasada FRP: Stage One Services Ltd
Konstrukcja i instalacje: ARUP London
Inwestor: Chanel
Powierzchnia całkowita: 700 m2
Projekt: 2007
Realizacja: 2008
Nie podano kosztu inwestycji

Źródło: "Architektura-murator"06/2008
Autor: M. Kijak-Olechnicka na podstawie materiałów otrzymanych od Zaha Hadid Architects
Zdjęcia: Virgile Simon Bertrand, Łukasz Wawrzeńczyk, ARUP London
Data publikacji: 8.06.2011 15:28

Dział Architektura wprowadzi Cię w wyjątkowy świat budynków oraz rozwiązań architektonicznych. Architektura w Polsce i na świecie. Dowiesz się, jakie inwestycje architektoniczne planowane są w rodzimych miastach. Dział Architektura przybliży Ci obrazy poszczególnych miast kraju oraz świata. To tu znajdują się aktualności związane z lokalizacją obiektów sportowych oraz ich konstrukcją. Specjaliści z działu Architektura zwrócą uwagę na niecodzienne budowle, bryły architektoniczne oraz funkcjonalne rozwiązania. Możesz znaleźć tu również ekskluzywne budowle: architektura, która na pewno zwróci Twoją uwagę. W dziale Architektura znajdziesz znajdziesz informacje na temat architektów, biur projektowych, najnowszych realizacji, a także ajniki aranżacji ogrodu, aby przykuwał uwagę przybywających gości. Możesz liczyć także na przegląd zabytków, które być może wskażą Ci kierunek wakacyjnych eskapad. Zajrzyj do działu Architektura, a na pewno nie pożałujesz!