archirama.pl

PROJEKT ZAHY HADID: Narodowe Muzeum XXI wieku w Rzymie - MAXXI

Masywna bryła Narodowego Muzeum XXI wieku w Rzymie to dzieło pracowni Zaha Hadid Architects. Nowy projekt Zahy Hadid dla wiecznego miasta -  Rzymu

Narodowe Muzeum XXI wieku w Rzymie - MAXXI

Narodowe Muzeum XXI wieku w Rzymie, projektu biura Zaha Hadid Architects - widok od strony wschodniej

Fot: Roland Halbe, dzięki uprzejmości biura Zaha Hadid Architects

Zaha Hadid: założenia projektowe

MAXXI to zespół muzealny, w którym prezentowany i zbierany jest dorobek współczesnej architektury i sztuki. Tworzą go dwa połączone muzea – architektury oraz sztuki – uzupełnione o funkcje takie jak audytorium, biblioteka, księgarnia z kafeterią, miejsca wystaw czasowych, laboratoria, miejsca do pracy, nauki i wypoczynku. Skomplikowany układ funkcjonalny i przestrzenny to efekt przenikania się krzywoliniowych ścian i ramp na różnych poziomach. Jednocześnie umożliwia elastyczne komponowanie wystaw (z podłużnych sekcji budynku można wydzielać odpowiednie fragmenty), a także swobodne planowanie trasy zwiedzania, której towarzyszą nieustannie zmieniające się i nieoczekiwane widoki fragmentów wnętrza lub otoczenia. Projekt charakteryzują dwa podstawowe elementy architektoniczne: żelbetowe ściany wydzielające przestrzeń oraz przezroczysty dach z ruchomymi żaluzjami i wysokimi żebrami konstrukcyjnymi regulujący dopływ światła słonecznego, sztucznego i warunki atmosferyczne w pomieszczeniach.
MAXXI warto zobaczyć, będąc w Rzymie - nawet, jeśli mamy do dyspozycji niewiele czasu, np. podczas kanonizacji papieża Jana Pawła II, albo majówki 2014.

Realizacja projektu Zahy Hadid

Aby zapewnić możliwie wysoki standard realizacji skomplikowanych części składowych – takich jak zadaszenie z ruchomymi sufitami i żaluzjami przeciwsłonecznymi czy skomplikowane szalunki – w dokumentacji technicznej zawarto ich całościową specyfikację, zamiast szczegółowego opisu poszczególnych materiałów i elementów, jak czyni się to tradycyjnie. Pozwoliło to zastosować linie montażowe oraz lepiej skoordynować dobór materiałów i metod produkcji pod kątem wymagań, jakie miała spełniać dana część budynku.

Projekt konstrukcji

Pod względem konstrukcji MAXXI przypomina bardziej most niż typowy budynek. Ściany żelbetowe są w wielu miejscach przechylone, nadwieszone lub rozpięte na dużych odległościach – z nielicznymi dodatkowymi, nieregularnie rozmieszczonymi podporami. Rozpiętości ścian-belek dochodzą do 30 m, a ich wysokości – do 14 m. Konstrukcja musiała uwzględniać nie tylko typowe obciążenia statyczne i użytkowe, ale również możliwość ruchów sejsmicznych oraz naprężenia wynikające z rozszerzalności termicznej bardzo długich elementów żelbetowych. Nad projektem konstrukcji pracowali specjaliści zajmujący się na co dzień technicznymi aspektami konserwacji takich zabytków jak krzywa wieża w Pizie, Koloseum czy katedra św. Franciszka w Asyżu. W ramach projektu optymalizowano rozkład ciężaru konstrukcji aby ułatwić spływ naprężeń ku fundamentom, zmniejszyć efekt skręcania oraz umożliwić termiczne rozszerzanie materiału. W celu wzmocnienia konstrukcji na wypadek trzęsienia ziemi zastosowano specjalne transmitery wstrząsów, które mają rozpraszać i zapobiegać akumulacji naprężeń pochodzących z gruntu. Gdyby konstrukcja była zbyt sztywna, nawet drobne przesunięcia na jednym końcu tak długiego budynku mogłyby powodować widoczne pęknięcia w dalekim drugim końcu.

Konstrukcja dachu MAXXI

Ciekawym rozwiązaniem zaprojektowanym specjalnie dla tej inwestycji jest przeszklone zadaszenie o charakterystycznym rysunku konstrukcyjnych żeber. Składa się ono z prefabrykowanych elementów o wymiarach 12,5 x 1,6 x 4,5 m, zawierających kompletny system stalowej konstrukcji nośnej oraz pokrycie dachowe (ramy, obudowy żeber z betonu zbrojonego włóknem szklanym, żaluzje zacieniające, dyfuzory, systemy oświetleniowe, urządzenia do mycia, itp.). W ich obrębie zintegrowano instalacje techniczne – między innymi system oświetlenia sztucznego. Realizację poprzedzono wykonaniem prototypu, aby poddać go testom bezpieczeństwa i przewidzieć możliwe problemy podczas montażu. Zadaszenie reguluje warunki oświetleniowe za pomocą dwóch typów elementów: budowlanych i oświetleniowych. Ich pracą steruje centralny system pobierający informacje o warunkach atmosferycznych od ustawionych na dachu czujników pogodowych. Elementy budowlane kontrolujące dopływ światła naturalnego to stałe żebra
konstrukcyjne, ruchome żaluzje oraz płaskie dyfuzory tworzące sufit podwieszony. Elementy oświetleniowe to system sztucznego oświetlenia kierujący oświetlenie kierunkowe na ściany i oświetlenie ogólne – rozproszone. Na podłużnych żebrach przeszklonego dachu można podwieszać dzieła sztuki lub lekkie ściany działowe. Pierwotnie zakładano, że żebra będą z żelbetu, łatwiej było je jednak wykonać ze stali i pokryć obudową z betonu zbrojonego włóknem szklanym.

Beton architektoniczny i współczesna architektura

Do budowy ścian wybrano beton samozagęszczalny o wysokiej urabialności i dobrych właściwościach mechanicznych. W celu uzyskania jednolitej, gładkiej powierzchni w mieszance zastosowano drobne kruszywo wapienne i dodatki oparte na żywicy epoksydowej. Ze względu na wysoki stopień zbrojenia, dużą zawartość wody i wysokie temperatury powietrza w Rzymie, mieszankę specjalnie dopracowano, by beton nie pękał podczas zbyt szybkiego wysychania, a na deskowaniu dodatkowo zamontowano specjalne wibratory zapewniające równomierne wiązanie. W trudnych miejscach zastosowano system podnośników i hydromonitorów do kontroli odkształceń i naprężeń. Nie wylewano betonu od czerwca do września.

Co zobaczyć w Rzymie? Narodowe Muzeum XXI wieku MAXXI

Autor: Zaha Hadid Architects
Konstrukcja: Anthony Hunt Associates, Londyn, OK Design Group, Rzym
Główny wykonawca: Italiana Costruzioni s.p.a., SAC
Inwestor: Ministry of Cultural Heritage and Activities, Fondazione MAXXI
Swiatło: Equation Lighting, Londyn
Akustyka: Paul Gilleron Acoustic, Londyn
Powierzchnia całkowita: 29 000  m2
Projekt: 1999
Realizacja: 2003-2009
Koszt inwestycji: 150 000 000 EUR

Źródło: "Architektura Murator" 03/2010
Autor: Maciej Lewandowski, na podstawie materiałów od biura Zaha Hadid Architects
Zdjęcia: Roland Halbe, dzięki uprzejmości biura Zaha Hadid Architects, dzięki uprzejmości biura Zaha Hadid Architects, Iwan Baan
Data publikacji: 21.06.2011 11:32

Dział Architektura wprowadzi Cię w wyjątkowy świat budynków oraz rozwiązań architektonicznych. Architektura w Polsce i na świecie. Dowiesz się, jakie inwestycje architektoniczne planowane są w rodzimych miastach. Dział Architektura przybliży Ci obrazy poszczególnych miast kraju oraz świata. To tu znajdują się aktualności związane z lokalizacją obiektów sportowych oraz ich konstrukcją. Specjaliści z działu Architektura zwrócą uwagę na niecodzienne budowle, bryły architektoniczne oraz funkcjonalne rozwiązania. Możesz znaleźć tu również ekskluzywne budowle: architektura, która na pewno zwróci Twoją uwagę. W dziale Architektura znajdziesz znajdziesz informacje na temat architektów, biur projektowych, najnowszych realizacji, a także ajniki aranżacji ogrodu, aby przykuwał uwagę przybywających gości. Możesz liczyć także na przegląd zabytków, które być może wskażą Ci kierunek wakacyjnych eskapad. Zajrzyj do działu Architektura, a na pewno nie pożałujesz!