Architektura
ARCHITEKTURA

Polski neon w obiektywie Ilony Karwińskiej

  • Komentarze

polskie neony

Fotografie Ilony Karwińskiej odkrywają na nowo fenomen polskich neonów lat 60. i 70.

Fot: Ilona Karwińska
  • polskie neony
  • neon Buffo
  • neon kino Tęcza
  • neon maszyny
  • neon społem
  • neon Supersam

Polski neonowy boom rozbłysnął krótko po odwilży 1956 roku, a przygasł zaraz po 1989 rok. Neonowe szyldy i reklamy stawały się drogowskazami, wyznaczającymi charakterystyczne punkty w nocnym pejzażu miasta. Fotografie Ilony Karwińskiej to nie tylko dokumentacja znikającego świata dawnej reklamy, ale także jedno z ciekawszych przedsięwzięć odkrywających na nowo fenomen polskich neonów lat 60. i 70.

Polski neonowy boom rozbłysnął i przygasł wraz z dwoma niezwykłymi przełomami w dziejach powojennej Polski. Wszystko zaczęło się krótko po odwilży 1956 roku, kiedy to kraj po latach stalinizmu zaczął się na wielką skalę unowocześniać. W krajobrazie polskich miast pojawiła się nie tylko niezwykle nowoczesna architektura – nocne ulice i place rozbłysły dziesiątkami świetlistych znaków. Neony często były projektowane przez najlepszych grafików. To neony czyniły z miasta żywą galerię świetnej typografii i niezwykłego wzornictwa, których znakami rozpoznawczymi były umiar, lekkość, klarowna kompozycja i charakterystyczna, miękka linia kreślona szklaną rurką wypełnioną świecącym gazem.

Zmierzch neonów zaczął się zaraz po 1989 rok. Neony często traciły właścicieli, zastępowano je tanią, masową reklamą, która musiała nadążyć za ilością towarów, usług i firm nagle pojawiających się na rynku. Współczesne polskie miasta migoczą tandetnym plastikiem, połyskują halogenowym światłem podświetlonych billboardów, pod kolorowymi płachtami znikają całe budynki. Reklamy atakują nas ze wszystkich stron, swoją jarmarczną kakofonią niszcząc resztki ładu i harmonii. Gdzieniegdzie można jednak dostrzec ślady dawnej epoki – cudownie ocalałe reklamowe perełki – graficzne dzieła sztuki, których artystyczną wartość potrafimy docenić dopiero teraz, kiedy zachowało się ich tak niewiele.

Cykl fotograficzny „Polski neon” Ilony Karwińskiej jest jednym z najciekawszych przedsięwzięć odkrywających na nowo fenomen polskich neonów lat 60-tych i 70-tych. Artystka na co dzień mieszka i pracuje w Londynie. Na niezwykłość neonów zwrócili uwagę jej angielscy znajomi, których zabrała w odwiedziny do Polski w grudniu 2005 roku. Zaczęła dokumentować warszawskie neony w połowie 2006 roku, w kolejnych latach rozszerzając pole zainteresowań na całą Polskę.

Fotografie Ilony Karwińskiej to nie tylko dokumentacja znikającego świata dawnej reklamy – to niezwykła wyprawa w świat świetnej grafiki, która dziś powoli doczekuje się nobilitacji – podobnie jak wartościowa architektura z lat 1945-89 – zyskując uznanie godne dzieł sztuki. Cykl zdjęć „Polski neon” zaprezentowano m.in. w Muzeum Architektury we Wrocławiu.

Wystawa „Polski neon” pokazana została po raz pierwszy w galerii w Covent Garden w Londynie w maju 2007 roku. Jej fragment prezentowano potem w centrum wzornictwa w londyńskim Soho (październik 2007). W listopadzie 2007 roku wystawa została przewieziona do Polski i pokazana w Pałacu Kultury i Nauki. Jesienią 2009 roku gościła zaś w Fondation de l'Architecture w Luksemburgu.

przeczytaj rowniez
Autor: Gig
Zdjęcia: Ilona Karwińska
Data publikacji: 5.07.2011 13:14
do góry
uaktualnij licznik
Miesięcznik architektura
W numerze 04/2017:
  • Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku
  • Aparthotel Lwowska 1 w Krakowie
  • Węzeł przesiadkowy w Solcu Kujawskim
  • Apartamenty LEA 251 w Krakowie
  • więcej
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody TIME S.A. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody TIME S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.