archirama.pl

Polski neon w obiektywie Ilony Karwińskiej

Polski neonowy boom rozbłysnął krótko po odwilży 1956 roku, a przygasł zaraz po 1989 rok. Neonowe szyldy i reklamy stawały się drogowskazami, wyznaczającymi charakterystyczne punkty w nocnym pejzażu miasta. Fotografie Ilony Karwińskiej to nie tylko dokumentacja znikającego świata dawnej reklamy, ale także jedno z ciekawszych przedsięwzięć odkrywających na nowo fenomen polskich neonów lat 60. i 70.

polskie neony

Fotografie Ilony Karwińskiej odkrywają na nowo fenomen polskich neonów lat 60. i 70.

Fot: Ilona Karwińska

Polski neonowy boom rozbłysnął i przygasł wraz z dwoma niezwykłymi przełomami w dziejach powojennej Polski. Wszystko zaczęło się krótko po odwilży 1956 roku, kiedy to kraj po latach stalinizmu zaczął się na wielką skalę unowocześniać. W krajobrazie polskich miast pojawiła się nie tylko niezwykle nowoczesna architektura – nocne ulice i place rozbłysły dziesiątkami świetlistych znaków. Neony często były projektowane przez najlepszych grafików. To neony czyniły z miasta żywą galerię świetnej typografii i niezwykłego wzornictwa, których znakami rozpoznawczymi były umiar, lekkość, klarowna kompozycja i charakterystyczna, miękka linia kreślona szklaną rurką wypełnioną świecącym gazem.

Zmierzch neonów zaczął się zaraz po 1989 rok. Neony często traciły właścicieli, zastępowano je tanią, masową reklamą, która musiała nadążyć za ilością towarów, usług i firm nagle pojawiających się na rynku. Współczesne polskie miasta migoczą tandetnym plastikiem, połyskują halogenowym światłem podświetlonych billboardów, pod kolorowymi płachtami znikają całe budynki. Reklamy atakują nas ze wszystkich stron, swoją jarmarczną kakofonią niszcząc resztki ładu i harmonii. Gdzieniegdzie można jednak dostrzec ślady dawnej epoki – cudownie ocalałe reklamowe perełki – graficzne dzieła sztuki, których artystyczną wartość potrafimy docenić dopiero teraz, kiedy zachowało się ich tak niewiele.

Cykl fotograficzny „Polski neon” Ilony Karwińskiej jest jednym z najciekawszych przedsięwzięć odkrywających na nowo fenomen polskich neonów lat 60-tych i 70-tych. Artystka na co dzień mieszka i pracuje w Londynie. Na niezwykłość neonów zwrócili uwagę jej angielscy znajomi, których zabrała w odwiedziny do Polski w grudniu 2005 roku. Zaczęła dokumentować warszawskie neony w połowie 2006 roku, w kolejnych latach rozszerzając pole zainteresowań na całą Polskę.

Fotografie Ilony Karwińskiej to nie tylko dokumentacja znikającego świata dawnej reklamy – to niezwykła wyprawa w świat świetnej grafiki, która dziś powoli doczekuje się nobilitacji – podobnie jak wartościowa architektura z lat 1945-89 – zyskując uznanie godne dzieł sztuki. Cykl zdjęć „Polski neon” zaprezentowano m.in. w Muzeum Architektury we Wrocławiu.

Wystawa „Polski neon” pokazana została po raz pierwszy w galerii w Covent Garden w Londynie w maju 2007 roku. Jej fragment prezentowano potem w centrum wzornictwa w londyńskim Soho (październik 2007). W listopadzie 2007 roku wystawa została przewieziona do Polski i pokazana w Pałacu Kultury i Nauki. Jesienią 2009 roku gościła zaś w Fondation de l'Architecture w Luksemburgu.

Autor: Gig
Zdjęcia: Ilona Karwińska
Data publikacji: 5.07.2011 13:14

Dział Architektura wprowadzi Cię w wyjątkowy świat budynków oraz rozwiązań architektonicznych. Architektura w Polsce i na świecie. Dowiesz się, jakie inwestycje architektoniczne planowane są w rodzimych miastach. Dział Architektura przybliży Ci obrazy poszczególnych miast kraju oraz świata. To tu znajdują się aktualności związane z lokalizacją obiektów sportowych oraz ich konstrukcją. Specjaliści z działu Architektura zwrócą uwagę na niecodzienne budowle, bryły architektoniczne oraz funkcjonalne rozwiązania. Możesz znaleźć tu również ekskluzywne budowle: architektura, która na pewno zwróci Twoją uwagę. W dziale Architektura znajdziesz znajdziesz informacje na temat architektów, biur projektowych, najnowszych realizacji, a także ajniki aranżacji ogrodu, aby przykuwał uwagę przybywających gości. Możesz liczyć także na przegląd zabytków, które być może wskażą Ci kierunek wakacyjnych eskapad. Zajrzyj do działu Architektura, a na pewno nie pożałujesz!