Architektura
ARCHITEKTURA

Superjednostka, jak największy blok w Katowicach zainspirował artystki

  • Komentarze

Superjednostka, rekapitulacja.

Fragment instalcji malarskiej Kasi Jendrośki-Goik i Gosi Orzechowskiej

Fot: Michał Jędrzejowski
  • Superjednostka, rekapitulacja.
  • Superjednostka, rekapitulacja.
  • Superjednostka, rekapitulacja.
  • Superjednostka, rekapitulacja.
  • Superjednostka, rekapitulacja.
  • Superjednostka, rekapitulacja.
  • Superjednostka, rekapitulacja.
  • Superjednostka, rekapitulacja.
  • Superjednostka, rekapitulacja.
  • Superjednostka, rekapitulacja.
  • Superjednostka, rekapitulacja.
  • Superjednostka, rekapitulacja.
  • Superjednostka, rekapitulacja.
  • Superjednostka, rekapitulacja.
  • Superjednostka, rekapitulacja.

Rozmowa z Katarzyną Jendrośki-Goik i Małgorzatą Orzechowską na temat Superjednostki – największego bloku mieszkalnego w centrum Katowic. Artystki zafascynowały się kolosem z betonu. Od kilku lat go fotografują i malują. W Rondzie Sztuki prezentowana jest właśnie ich wystawa „SUPER!jednostka: rekapitulacja”. Superjednostka prezentowana jest w monumentalnych kolażach fotograficznych, ale i na obrazach

Katarzyna Jendrośka-Goik i Małgorzata Orzechowska Katarzyna Jendrośka-Goik i Małgorzata Orzechowska Młode śląskie artystki, przez kilka lat mieszkały w Superjednostce – to największy blok mieszkalny w Katowicach. Właśnie temu budynkowi poświęciły znaczną część swojej pracy artystycznej. Razem stworzyły dwie wystawy opowiadające o Superjednostce. Współzałożycielki i członkinie grupy artystycznej Kokoło, zrzeszającej projektantów graficznych związanych z katowicką ASP.

Dlaczego zainteresowały się Panie tematem, budynkiem Superjednostki? Skąd fascynacja modernizmem?

Wystawa SUPER!jednostka: rekapitulacja jak i cały projekt SUPER!jednostka dają wyraz fascynacji nie tyle modernizmem, co jednym z jego przykładów w postaci największego bloku w Katowicach - Superjednostki. To fascynacja nie tylko architekturą, ale także pobudkami, dla których została wzniesiona, ekonomią, która determinuje zarówno wygląd i układ budynku ale i sposób życia ludzi w nim mieszkających.

Superjednostka to konkretne miejsce, jeden z największych bloków mieszkalnych w Polsce. Ten blok stał się miejscem naszego zamieszkania przed pięcioma laty i zaczął na nas oddziaływać, inspirować. Fasada Superjednostki, bo nią i tylko nią się w tym projekcie zajmujemy, jest interesującym przetransponowaniem wnętrza bloku. Każdy mieszkaniec posiada balkon i równorzędnie wpisuje się w fasadę Superjednostki.

Jak wyglądał proces realizacji wystawy? Proszę powiedzieć coś więcej jakie idee przychodziły Paniom na myśl w trakcie realizacji projektu?

W ramach projektu SUPER!jednostka odbyły się w sumie 3 wystawy i akcja społeczna SUPERogród. Każdy etap miał nieco inną formułę.

Na początku dokumentowałyśmy fotograficznie fasady Superjednostki. W ciągu 4 lat powstało 10 kolaży fotograficznych, ukazujących różne oblicza fasady Superjednostki, obrazujących jej stan (a więc stan balkonów mieszkańców) przed, w trakcie i po remoncie elewacji bloku.

Następnym krokiem było zaproszenie do interakcji mieszkańców Superjednostki i nie tylko. Na przestrzeni ponad miesiąca w galerii Sektor I malowałyśmy w godzinach jej otwarcia 551 płócien. Proporcje pojedynczego płótna odpowiadały proporcjom balkonu Superjednostki i w ten sposób powstał obraz budynku złożony z naszych wspomnień i rozmów z mieszkańcami, którzy nas odwiedzili, pełen mniej lub bardziej ukrytych znaczeń.

W galerii Rondo Sztuki, która bezpośrednio sąsiaduje z Superjednostką zależało nam na realizacji instalacji fotograficznej w 360° i pokazaniu wszystkich etapów tworzenia razem, w jednej przestrzeni wystawowej. Widz wchodząc w pole instalacji jest niejako zmuszony do konfrontacji "z blokiem" poprzez jego fizyczną wszechobecność, od świtu do nocy.

Projekt SUPER!jednostka powstał z potrzeby komentowania konkretnej przestrzeni, w której przychodzi nam żyć i szacunku dla niej. W trakcie kilku lat pracy nad tym tematem spotkała nas rzecz fantastyczna, a mianowicie uzyskanie łączności z mieszkańcami poprzez sztukę.

Wiele artystów sięga teraz po temat modernizmu np. Maria Kiesner maluje znikające zabytki modernizmu. Czy nie obawiają się Panie posądzenia o koniunkturalizm?

To nie temat modernizmu a temat Superjednostki, jako naszego bloku zainteresował nas. I wygląda na to, że poprzez taki splot wydarzeń życiowych temat sięgnął po nas sam. Co więcej na horyzoncie nie ma żadnych innych budynków czy to modernistycznych, czy nie, które byłyby w stanie tak nami wstrząsnąć jak nasza Superjednostka.

SUPER!jednostka: rekapitulacja - informacje o wystawie

Artyści od dawna fascynują się blokowiskami. Paweł Alhamer, Julita Wójcik, Jarosław Kozakiewicz transponowali owe „betonowe dziedzictwo” ukazując idee związane z modernizmem. Wystawa „SUPER!jednostka: rekapitulacja” w Rondzie Sztuki to efekt czteroletniej pracy młodych artystek Kasi Jendrośki-Goik i Gosi Orzechowskiej na temat wielkiego bloku z centrum Katowic, tytułowej Superjednostki, w której mieszkały na początku studiów. Twórczynie zwróciły uwagę na indywidualność każdego z mieszkańców bloku, a co za tym idzie, indywidualne przejawy ich codziennej egzystencji przejawiającej się m.in. w zewnętrznym wyglądzie budynku i jego balkonach. Wystawa pokazuje ludzką twarz tego najsłynniejszego przykładu socmodernizmu w Katowicach.

Początkowo powstały dwa kolaże fotograficzne poświęcone Superjednostce o module małych zdjęć formatu 10x15. Dziewczyny fotografowały blok mieszkalny o rożnych porach roku i dnia, także w nocy. Projekt jednak rozwijał się i autorki zmieniły medium na malarskie. Obecnie w Rondzie Sztuki zobaczyć możemy 10 kolaży fotograficznych w tym jedną foto-instalację na planie koła, gdzie widz zostaje otoczony przez blok Superjednostki.

Na wystawie jest też instalacja malarska, powstała z modułów małych podobrazi, które artystki malowały w galerii Sektor w trakcie rozmów z mieszkańcami Superjednostki. Artystki oczarowała Supejednostka, jej modułowość, powtarzalność, rytm, a także ekonomia powstałego z prefabrykatów bloku. Podoba im się też demokratyczny charakter architektury, chciały zwrócić uwagę na indywidualny charakter każdego z modułów-balkonów. To kolejny ale ważny głos w dyskusji nad tożsamością polskich miast.

 

SUPER!jednostka: rekapitulacja

Rondo Sztuki, Katowice, 10-30 listopada 2011

wstęp wolny

 

Czytaj też: Modernizm w ramie – architektoniczne obrazy Marii Kiesner

przeczytaj rowniez
Autor: Marta Żylska
Zdjęcia: Michał Jędrzejowski
Data publikacji: 21.11.2011 10:56
do góry
uaktualnij licznik
Archikrator
Wojciech Wilczyk
Wywiad z:
... na temat:
Zapomniane synagogi - rozmowa z Wojciechem Wilczykiem

Nie miałem pojęcia o skali zjawiska, o tym, że do czasów współczesnych dotrwało w Polsce ponad 300 budynków ...

  • skomentuj
  • więcej
Henryk Buszko
Wywiad z:
... na temat:
Henryk Buszko, wybitny polski architekt, opowiada jak budowało się w czasach PRL-u

Architektura jest tą dziedziną aktywności intelektualnej, która powstaje w określonym celu, miejscu i czasie. To nie jest kwestia ...

  • skomentuj (1)
  • więcej
Alberto Campo Baeza
Wywiad z:
... na temat:
Budynki powinny śpiewać – rozmowa z Alberto Campo Baezą

Dobra architektura powinna być jak dobre wino, z wielu problemów i czynników trzeba wydestylować klarowny rezultat, przejrzysty i ...

  • skomentuj (1)
  • więcej
Miesięcznik architektura
W numerze 04/2017:
  • Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku
  • Aparthotel Lwowska 1 w Krakowie
  • Węzeł przesiadkowy w Solcu Kujawskim
  • Apartamenty LEA 251 w Krakowie
  • więcej
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody TIME S.A. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody TIME S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.