„Newsletter archiramy. Co tydzień najświeższe i najciekawsze
wiadomości ze świata architektury i dizajnu w Twojej
skrzynce mailowej”.

Architektura
ARCHITEKTURA

Traktorzysta uwieczniony w tynku - polskie sgraffita

  • Komentarze

Sgraffito na kamienicy w Białymstoku

Sgraffito na kamienicy w Białymstoku połączone z polichromią autorstwa Krzysztofa Tura i Wiktorii Tołłoczko-Tur

Fot: Bartosz Czarnecki
  • Sgraffito w Poznaniu
  • Sgraffito w Białymstoku
  • Sgraffito o tematyce sportowej
  • Sgraffito o tematyce zwierzęcej
  • Kamienica pod literą A
  • Sgraffito z traktorzystą

Epoka PRL-u najczęściej kojarzy nam się z siermiężnością i szarością. Ale wbrew tym stereotypom architekturę tego okresu często bogato dekorowano. Jednym z niestosowanych już obecnie sposobów ozdabiania były sgraffita, czyli wzory wydrapywane w kolorowych tynkach

Po znikających z krajobrazu polskich miast powojennych, socrealistycznych i modernistycznych budynkach zostają tylko sentymentalne pamiątki i detale. Tymi ostatnimi świadectwami wysokiej kultury projektowej tamtych czasów są mozaiki, neony, płaskorzeźby i właśnie sgraffita. Te ostatnie to już prawie zapomniany dekor minionej architektury.

W Poznaniu po długiej debacie i protestach zapadła decyzja o wyburzeniu socrealistycznego gmachu Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli, jednak sgrafittowa dekoracja ocalała. Została zdjęta  i zamontowana na wzniesionej w tym samym miejscu nowej siedzibie marszałka. Natomiast Białystok wpisał swoje sgrafitta do rejestru zabytków. Większość z nich powstała, by uświetnić centralne dożynki zorganizowane w Białymstoku w 1973 roku. Do rejestru wpisano również polichromie i mozaiki.

Każde sgraffito to samodzielne dzieło sztuki, niektóre mają wydźwięk stricte propagandowy, przedstawiają robotników, traktorzystki, ale były też dzieła o charakterze reklamowym, prezentujące modę. Najczęściej jednak sgraffita miały charakter czysto zdobniczy.

 

przeczytaj rowniez
  • ŻYCIE W ARCHITEKTURZE 2002
    ŻYCIE W ARCHITEKTURZE 2002

    Czwarta edycja konkursu ŻYCIE W ARCHITEKTURZE. Finał odbył się w siedzibie SARP-u w Warszawie, 10 stycznia więcej

  • PROJEKT ZAHY HADID: Na granicy możliwości Centrum Nauki phaeno
    PROJEKT ZAHY HADID: Na granicy możliwości Centrum Nauki phaeno

    Centrum Nauki phaeno w Wolfsburgu, realizacja pracowni Zahy Hadid, odbiega od wszelkich konwencji kształtowania formy i dyspozycji funkcjonalnej budynku. Phaeno odrywa się od ziemi. Jego miękka, opływowa bryła, o wielkopowierzchniowych pochyłych ścianach, stojąc na dziesięciu żelbetowych „nogach”, pozwala przestrzeni miasta swobodnie przelewać się pod spodem i wokół budynku. Wielka żelbetowo-stalowa skorupa mieszcząca powierzchnię ekspozycyjną zamyka w sobie jednoprzestrzenne wnętrze urozmaicone zmiennym przebiegiem sufitu, podłóg i ścian, które tworzą wrażenie zagadkowego, niemalże księżycowego krajobrazu. Realizacja tych wizji nie byłaby możliwa bez nowoczesnych technologii budowlanych – a szczególnie bez betonu samozagęszczającego i jego specyficznych właściwości – ani bez ścisłej współpracy inżynierów i architektów. więcej

  • ŻYCIE W ARCHITEKTURZE 2004
    ŻYCIE W ARCHITEKTURZE 2004

    Piąta edycja, organizowanego przez miesięcznik "Architektura Murator", konkursu ŻYCIE W ARCHITEKTURZE więcej

  • ŻYCIE W ARCHITEKTURZE 2006
    ŻYCIE W ARCHITEKTURZE 2006

    Szósta edycja konkursu ŻYCIE W ARCHITEKTURZE, organizowanego od 1995 roku więcej

Źródło: "Architektura-murator" 1/2009
Autor: AD
Zdjęcia: Piotr Marciniak, Bartosz Czarnecki
Data publikacji: 31.05.2011 17:58
do góry
uaktualnij licznik
Miesięcznik architektura
W numerze 04/2017:
  • Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku
  • Aparthotel Lwowska 1 w Krakowie
  • Węzeł przesiadkowy w Solcu Kujawskim
  • Apartamenty LEA 251 w Krakowie
  • więcej
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.