archirama.pl

Wyprawa na południe Katowic

Spacer Katowice

Kamienica

Fot: Tomasz Malkowski

Spacer ulicami Katowic to lekcja historii architektury XX wieku. Niezwykle interesująca jest zabudowa z okresu międzywojennego, kiedy Katowice były stolicą autonomicznego województwa śląskiego. W południowej części miasta starano się stworzyć dzielnicę reprezentacyjną. Jej zaczątkiem stały się dwie realizacje o monumentalnych, klasycyzujących formach zaprojektowane przez krakowskich architektów – Katedra Chrystusa Króla (1927-1956, Zygmunt Gawlik i Franciszek Mączyński, ul. Plebiscytowa 49) oraz gmach Urzędu Wojewódzkiego i Sejmu Śląskiego (1924-1929, Stanisław Żeleński, Kazimierz Wyczyński, Piotr Jurkiewicz, Ludwik Wojtyczko, plac Sejmu Śląskiego). Warto zwiedzić wnętrza obu budynków. W pobliżu znajdziemy wiele przykładów modernistycznej architektury z lat około 1929-1939. Takimi znakami nowoczesności, dynamicznego rozwoju regionu są na przykład wieżowiec Izby Skarbowej (róg ul. Skłodowskiej-Curie i Żwirki i Wigury, fot. 4), ale także kościół garnizonowy św. Kazimierza (róg ul. Skłodowskiej-Curie i Kopernika, fot. 2). Skrajnie funkcjonalistyczny, purystyczny katowicki „drapacz chmur”, autorstwa konstruktora Stefana Bryły i architekta Tadeusza Kozłowskiego, był drugim po stołecznym Prudentialu najwyższym budynkiem przedwojennej Polski (oba oddano do użytku w 1934 roku, mierzyły odpowiednio 66 i 60 metrów). Luksusowe mieszkania przeznaczono dla pracowników Urzędu Wojewódzkiego i Izby Skarbowej; po wojnie mieszkali tu m.in. Gustaw Holoubek i Kazimierz Kutz. Natomiast kościół św. Kazimierza to jedna z pierwszych polskich świątyń o awangardowej architekturze, utrzymana w duchu holenderskiego modernizmu (1930-1933, Leon Dietz d’Arma, współpraca Jerzy Zarzycki). W tej części Katowic, na południe od linii kolejowej, zobaczymy też wiele nowoczesnych kamienic, osiedli urzędniczych  oraz willi (fot. 1, 3, 5). Po wojnie, w latach około 1960-1980 ukształtowało się obecne centrum miasta, przecięte trasami szybkiego ruchu i zabudowane monumentalnymi jednostkami mieszkaniowymi (Superjednostka, str. 54) oraz archirzeźbami takimi jak słynny Spodek (1971). Znajdziemy tu też bezcenną, zagrożoną ikonę polskiego brutalizmu – Dworzec Główny autorstwa „Tygrysów” (1972).

Źródło: "Architektura-murator"06/2008
Autor: red.
Zdjęcia: Wojciech Kryński, Tomasz Malkowski
Data publikacji: 8.06.2011 09:37

Dział Architektura wprowadzi Cię w wyjątkowy świat budynków oraz rozwiązań architektonicznych. Architektura w Polsce i na świecie. Dowiesz się, jakie inwestycje architektoniczne planowane są w rodzimych miastach. Dział Architektura przybliży Ci obrazy poszczególnych miast kraju oraz świata. To tu znajdują się aktualności związane z lokalizacją obiektów sportowych oraz ich konstrukcją. Specjaliści z działu Architektura zwrócą uwagę na niecodzienne budowle, bryły architektoniczne oraz funkcjonalne rozwiązania. Możesz znaleźć tu również ekskluzywne budowle: architektura, która na pewno zwróci Twoją uwagę. W dziale Architektura znajdziesz znajdziesz informacje na temat architektów, biur projektowych, najnowszych realizacji, a także ajniki aranżacji ogrodu, aby przykuwał uwagę przybywających gości. Możesz liczyć także na przegląd zabytków, które być może wskażą Ci kierunek wakacyjnych eskapad. Zajrzyj do działu Architektura, a na pewno nie pożałujesz!