archirama.pl

Zabłocie – ziemia obiecana

Dawniej o marce Krakowa decydowało Stare Miasto z Rynkiem Głównym, Collegium Maius i Wawelem. Kilkanaście lat temu na turystycznej mapie Europy pojawił się żydowski Kazimierz. Teraz nadszedł czas na poprzemysłowe Zabłocie

Dawniej było to przedmieście Podgórza – miasta, które dopiero na początku XX wieku przyłączono do Krakowa. Zabłocie stanowiło przemysłowe zaplecze Podgórza, pełne mniejszych i większych fabryk powstałych w ubiegłym stuleciu. Aż do końca PRL-u produkowano tam zapałki, słodycze, kosmetyki, elektronikę, przetwory, szkło. Dziś resztki przemysłowego życia tlą się w zaledwie kilku składach budowlanych i hurtowniach. Z zaniedbanych czynszówek, które pojawiły się wraz z pracownikami tamtejszych zakładów, łuszczy się tynk. Z perspektywy lewego brzegu rzeki – od strony Kazimierza – widać porośnięty krzakami bulwar, chaotycznie porozrzucane budynki i rudery. I to zaledwie trzy kilometry od Rynku.

W Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Krakowa z 2003 roku Zabłocie uznano za jeden ze strategicznych obszarów rozwoju Krakowa (wraz z Kazimierzem i Balicami) i objęto je miejscowym planem zagospodarowania przyjętym w październiku 2006 roku. Jako silnie zdegradowany teren poprzemysłowy zostało również objęte pilotażowym programem rewitalizacji uchwalonym zaledwie miesiąc po przyjęciu miejscowego planu, a opracowanym przez Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych z Katowic. W skali miasta było to bezprecedensowe posunięcie. Zgodnie z założeniami przyjętymi w programie, opracowanym w ścisłym powiązaniu z planem miejscowym, 150-hektarowy obszar podzielono na sektory: Zachodni A – Stare Podgórze, Centralny (przemysłowy) B – Stare Zabłocie oraz Wschodni C. Dokument objął obszar wydzielony od północy linią brzegową Wisły, od wschodu ulicą Stoczniowców, od południa: Nowohucką i Powstańców Wielkopolskich, a od zachodu: Wielicką, Rękawka, Czarnieckiego, Limanowskiego, Krakusa i Port Solny. Centrum dzielnicy przeznaczono głównie pod zabudowę mieszkalną, planiści ponownie zarysowali też jej „zielony kręgosłup” – pasaż biegnący przedwojenną aleją Lipową – i park rzeczny (oba nadal niezrealizowane). W tej centralnej części zlokalizowana jest również dawna fabryka naczyń emaliowych Oskara Schindlera, której adaptacja stanowi jeden z katalizatorów procesu transformacji całego Zabłocia. Na jej terenie powstały w ubiegłym roku oddział Muzeum Historycznego miasta Krakowa i muzeum sztuki współczesnej MOCAK.

W planie zastrzeżono też, że nowe budynki muszą zwracać się frontem do Wisły. W części wschodniej Zabłocia przewidziano hotele i biurowce, a część zachodnią ma wypełnić zabudowa mieszkalno-usługowa. Zabłocie ma duże atuty: dogodną lokalizację blisko centrum, rozwinięty układ komunikacyjny, sąsiedztwo Galerii Kazimierz oraz mostu Kotlarskiego. Stara zabudowa, poza takimi wyjątkami jak Fabryka Schindlera, nie przedstawia większej wartości architektonicznej. Daje to ogromne możliwości rozwojowe, dzięki czemu w ramach obowiązującego planu miejscowego, niemalże od podstaw powstaje nowa dzielnica. Awansowi Zabłocia sprzyjają też miejskie inwestycje. 30 września 2010 roku prezydent Krakowa Jacek Majchrowski uroczyście otworzył kładkę pieszo-rowerową, która połączyła Kazimierz z Podgórzem (projekt: Biuro Projektów Lewicki Łatak). Budowa podobnej przeprawy planowana jest także przy Galerii Kazimierz. Kładka połączyłaby Zabłocie z przeciwległymi Grzegórzkami, jednak idea pozostaje nadal wyłącznie w fazie pomysłu. Krótko po wejściu w życie obu dokumentów – planu i programu – w stronę Zabłocia ruszyli deweloperzy, poszukujący gruntów nieodległych od centrum, a zarazem pozwalających budować z rozmachem, bez narażania się na starcia z konserwatorem. To dla nich Zabłocie jest ziemią obiecaną.

Źródło: "Architektura-murator"05/2011
Autor: Dawid Hajok
Data publikacji: 15.06.2011 10:18

Dział Architektura wprowadzi Cię w wyjątkowy świat budynków oraz rozwiązań architektonicznych. Architektura w Polsce i na świecie. Dowiesz się, jakie inwestycje architektoniczne planowane są w rodzimych miastach. Dział Architektura przybliży Ci obrazy poszczególnych miast kraju oraz świata. To tu znajdują się aktualności związane z lokalizacją obiektów sportowych oraz ich konstrukcją. Specjaliści z działu Architektura zwrócą uwagę na niecodzienne budowle, bryły architektoniczne oraz funkcjonalne rozwiązania. Możesz znaleźć tu również ekskluzywne budowle: architektura, która na pewno zwróci Twoją uwagę. W dziale Architektura znajdziesz znajdziesz informacje na temat architektów, biur projektowych, najnowszych realizacji, a także ajniki aranżacji ogrodu, aby przykuwał uwagę przybywających gości. Możesz liczyć także na przegląd zabytków, które być może wskażą Ci kierunek wakacyjnych eskapad. Zajrzyj do działu Architektura, a na pewno nie pożałujesz!