Architektura
ARCHITEKTURA

Ze świdermajerem w tle

  • Komentarze

Ze swidermajerem w tle

Świdermajer. Portret

Fot: Michał Borychowski
  • Ze swidermajerem w tle
  • Ze swidermajerem w tle
  • Ze swidermajerem w tle
  • Ze swidermajerem w tle
  • Ze swidermajerem w tle

Wystawa przygotowana przez twórców portalu swidermajer.info to fotograficzny portret podwarszawskiej drewnianej architektury, ale też jej mieszkańców

Świdermajer – taką nazwą określa się drewniane budynki z lat 1880-1939 na Linii Otwockiej, czyli w podwarszawskich miejscowościach wzdłuż linii kolejowej Wawer-Śródborów. Ten specyficzny styl zapoczątkował Michał Elwiro Andriolli (1836-1893), romantyczny rysownik i malarz, znany głównie z ilustracji do Pana Tadeusza. W 1880 roku kupił położoną nad rzeką Świder posiadłość Brzegi, gdzie wybudował dworek i domki letniskowe. Podstawowym wzorem była dla niego spopularyzowana po wystawie światowej w Wiedniu (1873) architektura szwajcarska. Wzbogacił jej formy o elementy zaczerpnięte z tradycyjnego budownictwa mazowieckiego, alpejskiego, a także rosyjskiego (charakterystyczne werandy i przedsionki). Dla świdermajera typowe są również spiczaste zakończenia dachów i wykonane w drewnie, ażurowe, „koronkowe” dekoracje. Stworzony przez osiadłego w Brzegach rysownika styl szybko znalazł licznych naśladowców. Dynamiczny rozwój pobliskiego Otwocka oraz położonych wzdłuż Wisły letnisk w końcu XIX i na początku XX wieku, spowodował rozbudowę istniejącej infrastruktury wypoczynkowej. Nowo powstające pensjonaty, wille i sanatoria wznoszone były często w oparciu o wprowadzone przez Andriolliego formy i ornamenty.

Samą nazwę świdermajer wymyślił Konstanty Ildefons Gałczyński, który w latach 30. mieszkał w podwarszawskim Aninie. Określenie nawiązuje do biedermeieru – stylu dekoracji wnętrz charakterystycznego dla pierwszej połowy XIX wieku, silnie związanego z kulturą mieszczańską. Nazwa Gałczyńskiego po raz pierwszy pojawiła się w wierszu Wycieczka do Świdra; okazała się najbardziej sugestywna i popularna, wypierając inne określenia, takie jak Andriollówka czy styl nadświdrzański.
Po wojnie, wiele świdermajerowskich pensjonatów, w których urządzono mieszkania kwaterunkowe, uległo dewastacji. Od niedawna architektura ta jest jednak otaczana większym zainteresowaniem i troską – stare budynki odnawia się, te nowo powstające w miasteczkach Linii Otwockiej coraz częściej mają formy i ornamenty charakterystyczne dla świdermajera.

  • 1
  • 2
przeczytaj rowniez
  • Drewniana architektura we wnętrzu biurowca
    Drewniana architektura we wnętrzu biurowca

    Drewniane elementy aranżacji wnętrz są ostatnio bardzo popularne. Jednak spektakularne schody, jakie znalazły się we wnętrzu izraelskiego biurowca budzą, przynajmniej w naszym odczuciu, pewne kontrowersje. A Wy co sądzicie o tej realizacji? więcej

  • Świdermajer w Krakowie
    Świdermajer w Krakowie

    Historia i współczesność „świdermajerów” oraz warsztaty stolarskie – prezentacja architektury z przełomu XIX i XX wieku więcej

  • Architektura współczesna Centrum Badawczego Parku Narodowego w Kanadzie
    Architektura współczesna Centrum Badawczego Parku Narodowego w Kanadzie

    W kanadyjskiej prowincji Quebec znanej jako ośrodek narciarski wznosi się bryła reprezentująca Park Narodowy Mont-Tremblant, w którym się znajduje. Jest to Centrum Badawcze zlokalizowane w sercu Parku Narodowego. Architektura współczesna została zaprojektowana tak, aby odsłaniać wspaniały widok na jezioro Monroe i okoliczne góry więcej

  • Drewno we współczesnej architekturze skandynawskiej - bryła schronu wśród gór Norwegii. TOP 10 ZDJĘĆ!
    Drewno we współczesnej architekturze skandynawskiej - bryła schronu wśród gór Norwegii. TOP 10 ZDJĘĆ!

    Architektura współczesna krajów skandynawskich rozwija się zarówno w zaludnionych po brzegi miastach, jak i w miejscach, w których tylko czasami można spotkać człowieka. Tak jest w przypadku drewnianej architektury obiektu turystycznego - The Rabot Tourist Cabin.  Bryła znajduje się ona nieopodal lodowca Okstindan w północnej Norwegii (ok. 1200 m n.p.m.). Intrygująca nazwa budynku pochodzi od nazwiska znanego francuskiego geografa, glacjologa i podróżnika Charlesa Rabota. Człowiek ten jako pierwszy wspiął się na najwyższy szczyt Szwecji - górę Kebnekaise więcej

Źródło: "Architektura-murator"06/2008
Autor: Lidia Klein
Zdjęcia: Tomasz Brzostek, Michał Borychowski, Dominik Tyralski//swidermajer.info, Dominik Tyralski, Marek Krakowiak/swidermajer.info
Data publikacji: 8.06.2011 11:32
do góry
uaktualnij licznik
Miesięcznik architektura
W numerze 04/2017:
  • Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku
  • Aparthotel Lwowska 1 w Krakowie
  • Węzeł przesiadkowy w Solcu Kujawskim
  • Apartamenty LEA 251 w Krakowie
  • więcej
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody TIME S.A. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody TIME S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.