archirama.pl

Najpiękniejsze stacje metra na świecie – Solna centrum w Sztokholmie

Czy najpiękniejsze stacje na świecie można znaleźć w Skandynawii? Wejście do sztokholmskiego metra jest jak zejście do kolorowej jaskini. I choć zdania co do wystroju stacji są podzielone – według niektórych dekoracje balansują na granicy kiczu – każdy musi przyznać, że twórcom nie zabrakło pomysłowości. Jedno jest pewne, tak nietypowego designu nie spotkamy w żadnym innym metrze świata

Solna centrum

Stacja Solna centrum w Sztokholmie, fot.: Jakub Hałun, CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)

Sztokholmskie metro zostało otwarte w 1950 roku. Dwie dekady później, w latach siedemdziesiątych, podziemną przestrzeń wypełniały już liczne dzieła sztuki. Dziś metro w stolicy Szwecji to, jak mówią mieszkańcy, najdłuższa na świecie galeria sztuki. Linie tworzą łącznie trasę o długości około 110 kilometrów, a 90 spośród 100 stacji wypełnionych jest freskami, rzeźbami i obrazami autorstwa ponad 150 artystów.

Następna stacja: galeria sztuki metro

Niektóre stacje to istne przestrzenie muzealne. Na Kungstrӓdgården można oglądać lampy gazowe, które w przeszłości oświetlały ulice miasta, a także fragmenty zburzonego w 1825 roku pałacu Makalös. Wnętrze stacji przypomina jaskinię, rzeźby, kolumny i lampy eksponowane są w grotach. kamienne ściany i sufity pokryte zostały malowidłami. Niektóre fragmenty kamienia pokryte są różnokolorowymi malowidłami, geometrycznymi kształtami, dominuje kolor zielony.

Ulrik Samuelson, który zaprojektował ten wystrój w 1977 roku, chciał, aby wygląd stacji przypominał mieszkańcom o przeszłości dzielnicy Norrmalm, która w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych została poddana kontrowersyjnemu urbanistycznemu przeobrażeniu. Fragmenty wyburzonych wówczas budynków dziś można oglądać pod ziemią.

Kolejne “jaskiniowe” stacje projektowane były w latach siedemdziesiątych przy okazji rozbudowy metra w Sztokholmie. To wtedy postanowiono zachowywać naturalny kształt sklepień i pokrywać je jedynie cienką, około ośmiocentymetrową, warstwą cementu i farbą. Na freskach dominowały charakterystyczne dla Szwecji tamtego czasu tematy: równouprawnienie kobiet, ochrona przyrody i protesty antywojenne.

Wśród najbardziej znanych jest zaprojektowana w 1975 roku przez Pera Olofa Ultvedta T-Centralen, na której krzyżują się trzy linie sztokholmskiego metra: zielona, czerwona i niebieska. Stacja powstała w latach pięćdziesiątych i duża część jej designu, nazywanego często “łazienkowym”, pochodzi z tamtego czasu. Murale i reliefy wykładane lśniącymi kafelkami i szkłem stworzone w latach 1957-1958 są dziełem kilku różnych artystów, między innymi Siri Derkert i Very Nilsson, lecz mimo to efekt jest spójny. A jednak to dobudowana w latach siedemdziesiątych nowsza część stacji przyciąga najwięcej uwagi. Niebieskie liście i pnącza, a także kształty ludzkie symbolizujące pracowników metra, pokrywają kamienne jaskiniowe sklepienie.

Warto wspomnieć też o tęczowej stacji Stadion autorstwa Enno Halleka i Åkego Pallarpa z 1973 oraz futurystycznej, utrzymanej w jasnych kolorach, Tekniska högskolan z 1973 autorstwa Lennarta Mörka. Palmę pierwszeństwa od lat dzierży jednak niepowtarzalna stacja Solna centrum.

Najpiękniejsza stacja metra na świecie: Solna centrum

Gdy w latach siedemdziesiątych powstawały kolejne stacje niebieskiej linii nie obyło się bez kontrowersji. Niektórym mieszkańcom projekty przywodziły na myśl… piekło.

Pierwszy rzut oka na stację Solna centrum rzeczywiście przywołuje “piekielne” skojarzenia. Pomalowane krwistą czerwienią skały wyglądają jak skumulowane chmury burzowe kłębiące się tuż nad głową. Projektanci tego wystroju, artyści Karl-Olof Björk i Anders Åberg, nie chcieli jednak straszyć wiecznym potępieniem, a jedynie zwrócić uwagę na niebezpieczeństwa związane z nadmierną eksploatacją śœrodowiska naturalnego. Pomalowane intensywną zielenią dolne partie śœcian to śœwierkowe lasy Szwecji, górna część to rozjarzone czerwonym światłem niebo – krajobraz zagrożony przez bezmyślne działania człowieka. W Szwecji 1975 roku dążenie do dobrobytu stawiano ponad wszystkie inne wartości, ochrona przyrody schodziła na dalszy plan w konfrontacji z chwilowymi interesami ludzi, ruchy proekologiczne dopiero zaczynały rosnąć w siłę.

Najdłuższa galeria sztuki na świecie

W sztokholmskim metrze sztuka zaczęła pojawiać się już w latach pięćdziesiątych, a każda kolejna dekada oznaczała powiększanie się stałej kolekcji, która rozbudowywana jest do dzisiaj.

Pod ziemią oglądać można także wystawy czasowe prezentujące dorobek artystów współczesnych. Na stacjach Gӓrdet, Fridhemsplan, Odeplan, Slussen i Zinkensdamm ekspozycje zmieniane są co najmniej raz na rok.

Najbardziej znane stacje to jednak te, które powstawały w latach siedemdziesiątych. To one są znakiem rozpoznawczym metra w Sztokholmie, a stacja Solna centrum przez wielu uznawana jest za jedną z najpiękniejszych na świecie.

Autor: Joanna Jarzyna
Data publikacji: 6.12.2014 09:54

Jeśli interesujesz się obowiązującymi trendami w zakresie wnętrz oraz architektury, koniecznie zajrzyj do działu Design, gdzie znajdziesz wiele frapujących propozycji. Specjaliści powiedzą o najnowszych funkcjonalnościach w zakresie aranżacji wnętrza, które mogą zyskać Twoje uznanie. W dziale Design znajdziesz także wyjątkowo oryginalne meble, jakie zupełnie odmienią wygląd Twoich czterech kątów. Nasz dział to również świetne miejsce dla wszystkich lubiących gadżety, bowiem mogą tu znaleźć coś odpowiedniego dla siebie. Stylowe rowery, przykuwające uwagę zegarki czy oryginalne i wyszukane zabawki – to wszystko odszukasz w dziale Design. Specjaliście prezentują również futurystyczne projekty mebli oraz sprzętów domowych. Zaprezentujemy Ci najnowsze inspiracje znanych projektantów oraz nadchodzące trendy. W dziale Design znajdziesz także wyniki i omówienia odbywających się konkursów. Z działem Design będziesz na bieżąco, nie czekaj, zerknij już teraz.