Pazdur, pazdury

Pazdur to występująca w architekturze ludowej Małopolski ozdoba dachu. Pionowy element dekoracyjny umieszczany jest na kalenicy dachu, na skrajnych krokwiach. Pazdur najczęściej uformowany jest na kształt kręgla, lilii lub tulipana. Ten wariant dominował szczególnie w architekturze drewnianej Podhala, zdobiąc m.in. góralskie chałupy. Jako charakterystyczny element ludowej dekoracji został zaadaptowany przez Stanisława Witkiewicza w tzw. stylu zakopiańskim.  
Na Sądecczyźnie występował tradycyjnie inny rodzaj pazdurów, o kształcie krzyża albo grotu. Poszczególne rozwiązania są opracowane na różne sposoby, oprócz bardzo dekoracyjnych egzemplarzy występowały też bardzo proste.
Najbardziej efektowne przykłady pochodzą z Galicji, zwłaszcza z XIX i początków XX wieku. Poza Małopolską w architekturze wernakularnej odpowiednikiem pazdurów są śparogi, zwane też koźlarzami.
Wielkość pazdurów była również zróżnicowana, przeciętnie mogły mierzyć ok. pół - jednego metra wysokości i ok. 20 cm szerokości.  


Autor: KZ
Data publikacji: 20.01.2015 13:16
Tagi: architektura drewniana, architektura ludowa
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody TIME S.A. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody TIME S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.