1 2 3 4 5

Stalle

Stalle – w architekturze sakralnej, ławki dla duchowieństwa (księży, kanoników, zakonników) ustawione w prezbiterium kościoła. Mogą być wykonane z drewna albo kamienia. Stallom często  nadawano efektowną, dekoracyjną formę, zdobiono płaskorzeźbami, intarsją albo polichromią. Ikonografia jest często skomplikowana i bogata, obejmuje m.in. sceny ze Starego i Nowego Testamentu, herby; uzupełniają ją ornamenty. W ławkach wydzielano poszczególne siedziska.

Typowym elementem są rozbudowane, wysokie oparcia – zaplecki. Często nad stallami rozpięty jest baldachimem, a przed siedziskami znajdują się obudowane klęczniki. W niektórych stallach dodatkowym elementem są tzw. misericordie (z łacińskiego misericordia – współczucie, litość), rodzaj wsporników, służących jako oparcie stojącym w modlitwie duchownym. W zakonach o surowszej regule elementy takie nie były stosowane.

W kościele gotyckim stalle znajdowały się w części budynku niedostępnej dla świeckich, często oddzielonej kratą, zwykle wyniesionej powyżej poziomu nawy.
Stalle stały się powszechnym elementem architektury wnętrz w średniowieczu, najbardziej efektowne rozwiązania są charakterystyczne dla baroku. Zachowały się w wielu kościołach katedralnych, klasztornych i kolegiatach, w Polsce i za granicą. Do polskich przykładów należą m.in. rokokowe stalle w opactwie cysterskim w Henrykowie, niewielkie stalle gotyckie w Strzegomiu, stalle w kościele przyklasztornym w Tyńcu, kościele farnym w Kazimierzu Dolnym i inne.

(por. stela)

Autor: KZ
Data publikacji: 26.01.2015 13:42
Tagi: architektura sakralna, historia architektury, stalle
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody TIME S.A. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody TIME S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.