archirama.pl

Piersi na talerzu. Retrospektywa prac Aliny Szapocznikow w Brukseli

Wystawa „Sculpture Undone” to pierwsza tak duża prezentacja dorobku rzeźbiarki poza granicami kraju. Ekspozycję, przygotowaną w związku z polską prezydencją w Unii Europejskiej przez dyrektorkę warszawskiego Muzeum Sztuki Nowoczesnej Joannę Mytkowską i belgijską niezależną kuratorkę Elenę Filipovic, można zobaczyć w Centrum Sztuki Współczesnej WIELS w Brukseli do 8 stycznia 2012r. W przyszłym roku z twórczością tej wybitnej rzeźbiarki będą mogli zapoznać się nowojorczycy

"Desery" Alina Szapocznikow
Fot: WIELS

Powrót królowej

Retrospektywa dzieł Aliny Szapocznikow, zdaniem francuskiego dziennika "Le Monde", uświadamia widzom, że polska artystka była jedną z wielkich, choć wciąż niedocenionych rzeźbiarek XX wieku. Kuratorki wystawy "Sculpture Undone” w Centrum Sztuki Współczesnej WIELS, aby przybliżyć widzom jej postać, skupiły się na najbardziej eksperymentalnym okresie twórczości. W latach 60. artystka wyjechała bowiem do Paryża, gdzie miała możliwość korzystania z nowych materiałów, w tym tworzyw sztucznych. Na ten okres przypada najbardziej płodny czas jej twórczości i dzieła z tego okresu pokazywane są w brukselskim WIELS.

Szapocznikow była jedną z pierwszych artystek odnoszących się bezpośrednio do cielesności, biologii, funkcjonowania ciała, jego rozpadu czy wreszcie fizjologii płci. Jej rzeźby to głównie odlewy fragmentów ciała, rzeźbiarskie kolaże. Tym bardziej wstrząsające, że autorka długo zmagała się z nowotworem piersi. Jedną z jej ostatnich prac były podane na spodeczku kobiece piersi z cyklu „Desery”.

 

Sfera prywatna

Już na początku twórczości Szapocznikow zwróciła się w stronę sfery prywatnej. Rzeźba „Pierwsza miłość” (1954) pokazuje młode ciało kobiety. Niewinnej, lecz z rozbudzoną zmysłowością. Późniejsze, paryskie dzieła, będą do niej nawiązywać. Jako dojrzała artystka, która ma za sobą także doświadczenia holocaustu, Szapocznikow „schodzi jednak niżej”. W jej rzeźbach ciało „rozpada się”, „zanika”.

Odlane z poliestrów o lekko świecącej powierzchni są „jak żywe”, dlatego zarówno pociągające, jak i odpychające. Dążenie do autentyczności było dla artystki bardzo ważne, dlatego tworzyła odlewy własnego ciała lub najbliższych jej osób. Tytuł wystawy „Rzeźba nieskończona”odnosi się bezpośrednio do dzieł Szapocznikow, fragmentów brzucha, piersi, twarzy. Jej dzieła to mieszanka surrealizmu, nowego realizmu i pop artu.

 

Like a rolling stone

Rzeźby Szapocznikow poprzez swoją autentyczność są niczym fotografie, a prace z ostatniego okresu to rodzaj kroniki choroby artystki. Świadoma ograniczeń swojego ciała, chora na raka rzeźbiarka tworzy wtedy cykl„Zielnik”, „Fetysze” i „Wielkie nowotwory I, II”. Ta ostania praca to nieregularna forma przypominająca głaz, w którą zatopione jest zdjęcie uśmiechniętej twarzy.

Cielesne odbicia własnego ciała przypominają niekiedy całuny Ewy Kuryluk i malarstwo Yvesa Kleina. To dlatego jeden z francuskich badaczy napisał: "eksperymentowanie z ciałem, nie było wolne od odrazy, gdyż każde ciało zawiera w sobie swój własny schyłek. Fetyszystyczny katalog Aliny miesza erotyzm z egzorcyzmem. Nigdy nie wiadomo dokładnie, czy piersi lub uda wyłaniają się z łoża zniszczonego od uścisku, czy też z Błota Hiroszimy. Czy są miłością czy śmiercią".

 

Źródło: www.culture.pl
Autor: Marta Żylska
Zdjęcia: WIELS, Charles De Borggraef, Obieg
Data publikacji: 28.09.2011 15:54

Z działem Lifestyle poznasz tajniki współczesnego stylu życia. Jeśli nieobca Ci moda, sztuka czy projektowanie, nasz dział okaże się miejscem idealnym dla Ciebie. Znajdziesz tu wiele inspiracji, które pozwolą zmienić nie tylko wnętrze domu czy mieszkania, ale także uczynić Cię bardziej wrażliwym na otaczające Cię zjawiska. Dział Lifestyle zaskoczy Cię nowinkami ze świata mody, dzięki czemu Twoja garderoba będzie wypełniona jedynie stylowymi ubraniami tudzież dodatkami. Jeśli interesują Cię futurystyczne projekty pełne oryginalności oraz zaskakujące niekonwencjonalną formą, ten dział dostarczy Ci ich w wystarczającej ilości. W dziale Lifestyle wielkie modowe powroty! Dowiesz się, które dodatki możesz śmiało pożyczyć od babci lub wyciągnąć z pamiątkowego kuferka mamy. Nie czekaj, styl życia zależy tylko od Ciebie!