archirama.pl

Transformacyje – ilustrowany, artystyczny przewodnik po Górnym Śląsku

Górny Śląsk doczekał się ilustrowanego, wręcz komiksowego przewodnika. Dzieło ilustratora Sebastiana Wańkowicza, absolwenta katowickiej ASP nosi znamienny tytuł – „Transformacyje”. Artysta pokazał w nim Śląsk jakiego nie znamy. Zamiast opatrzonych atrakcji turystycznych wybrał ciekawe miejsca, które ulegały gwałtownym przemianom. Rysunki to kolaże, gdzie przeszłość przeplata się z teraźniejszością

Transformacyje - przewodnik

Transformacyje – ilustrowany, artystyczny przewodnik po Śląsku narysowany przez Sebastiana Wańkowicza. Rondo Sztuki w Katowicach, czyli galeria, która przemieniła rondo im. gen. Jerzego Ziętka w centrum artystyczne 

Fot: Sebastian Wańkowicz

Transformacja to jedna z twarzy Górnego Śląska. W tym poprzemysłowym regionie wszystko ulega ciągłym przemianom i transformacjom. Najpierw na skutek gwałtownego rozwoju przemysłu, głównie hutnictwa i kopalnictwa, przeobrażeniu uległ naturalny krajobraz. Śląski pejzaż jest pełen sztucznych gór – hałd, rozlewisk, stawów hutniczych, olbrzymich konstrukcji przemysłowych. Teraz na skutek restrukturyzacji przemysłu przeobrażeniu ulegają dawne zakłady, huty, szyby kopalniane. Jak dla tak płynnego regionu o zmiennej tożsamości przygotować przewodnik, który jest zamkniętą przecież całością?

Tego wyzwania podjął się młody śląski artysta Sebastian Wańkowicz. W swojej pracy dyplomowej, obronionej w tym roku na katowickiej Akademii Sztuk pięknych stworzył ilustrowany niezbędnik każdego Ślązaka. To pierwszy tego rodzaju przewodnik po miejscach, które nie istnieją, a właściwie istnieją – w przeobrażonej formie. Stąd znamienny tytuł pracy – „Transformacyje”.

śląskie transformersy

Wańkowicz zamiast opisywać cały Górny Śląsk wybrał 10 ikonicznych miejsc, których przemiany są charakterystyczne dla całego regionu. Jednym z nich jest dworzec w Katowicach. Był, ale go nie ma (dworzec wyburzono na początku tego roku, zastąpi do galeria handlowa – przypis red.). Ale nawet jak był, to tak jakby go nie było – bo dworzec był przywalony stertą reklam i handlowych bud. Jego unikatową konstrukcją kielichową trudno było się zachwycać poprzez chaos nagromadzenia stosik handlowych kiepskiej jakości. W kolażu Wańkowicza betonowe kielich dworca znów stoją, ale są w gęstym sosie handlowej tandety, hot-dogów, tanich kotletów i zapachów z toalety dworcowej („przyjemność” za jedyne 5 zł).

Każdy miejsce to jedna, osobliwie pokrętna historia transformacji. Zabrzańska Huta Zabrze przemieniła się w ostatnich latach w Centrum Handlowe Platan, w miejscu katowickiej Wielkiej Synagogi działa obecnie obskurne targowisko z chińszczyzną, a na miejscu willi Grundmana, jednego z ojców Katowic, stoi dziś nowoczesna siedziba NBP. W kolorowych rysunkach Wańkowicza przeszłość i teraźniejszość występują jednak na równych prawach.

Intrygująca książeczka Wańkowicza została na razie wydana na potrzeby jego pracy dyplomowej. Szkoda, że nie jest dostępna w księgarniach. To przewodnik, który pokazuje, że Śląsk wcale nie jest czarny i smutny! Artysta ma w planach kontynuację cyklu.

opis autorski „Transformacyj”:

Transformacja, jaką przedstawiam w dziesięciu wybranych przeze mnie obiektach dotyczy zmiany ich funkcji i formy jednocześnie. Każde z miejsc posiada własną ilustrację, która jest spontaniczną wariacją na jego temat, osobistym odbiorem, pierwszym wrażeniem. Obiekty zaznaczone zostały na mapce, następnie opatrzone krótką notą historyczną oraz zestawem zdjęć przed i po transformacji.

Rzeczywistość przeze mnie zastana szokuje, odrzuca, czasem zachwyca, skłania do namysłu, ponieważ każdy z nas w większy lub mniejszy sposób ma wpływ na otoczenie.

Górny Śląsk doświadczał nieustannych przemian, które były konsekwencją radykalnych działań politycznych, co w przełożeniu miało bezpośredni wpływ na gospodarkę oraz sferę społeczną regionu.

Dziś, jako następne pokolenie jesteśmy świadkami kolejnych zmian dokonujących się na naszych oczach; budowy nowego dworca, stadionu, a niebawem zniszczenia Pałacu Ślubów. Przeobrażanie się Katowic i okolic jest naturalną koleją rzeczy, konsekwencją ewolucji miejskiej tkanki, którą dyktuje ciągły postęp. Nie zawsze jednak miejsca zmieniają się na lepsze, czasem ulegają niepokojącym modyfikacjom, pozornym udoskonaleniom, degradacji, ostatecznie zniszczeniu. Ta publikacja jest dowodem, że historia czasem bywa niedorzeczna. Ważnym natomiast jest to, aby pamiętać o tym wszystkim co się już stało i przyszłość budować na prawdziwej historii z czujnością wobec absurdalnych działań.

Sebastian Wańkowicz

Ur. 1987 w Zabrzu, ilustrator, projektant graficzny. Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach. Dyplom (praca „Transformacyje”) z medalem w pracowni ilustracji i rysunku użytkowego prof. Tomasza Jury.

www.sebastianwankowicz.pl

Zdjęcia: Sebastian Wańkowicz
Data publikacji: 14.09.2011 12:24

Z działem Lifestyle poznasz tajniki współczesnego stylu życia. Jeśli nieobca Ci moda, sztuka czy projektowanie, nasz dział okaże się miejscem idealnym dla Ciebie. Znajdziesz tu wiele inspiracji, które pozwolą zmienić nie tylko wnętrze domu czy mieszkania, ale także uczynić Cię bardziej wrażliwym na otaczające Cię zjawiska. Dział Lifestyle zaskoczy Cię nowinkami ze świata mody, dzięki czemu Twoja garderoba będzie wypełniona jedynie stylowymi ubraniami tudzież dodatkami. Jeśli interesują Cię futurystyczne projekty pełne oryginalności oraz zaskakujące niekonwencjonalną formą, ten dział dostarczy Ci ich w wystarczającej ilości. W dziale Lifestyle wielkie modowe powroty! Dowiesz się, które dodatki możesz śmiało pożyczyć od babci lub wyciągnąć z pamiątkowego kuferka mamy. Nie czekaj, styl życia zależy tylko od Ciebie!