Opuszczone miejsca
OPUSZCZONE MIEJSCA

Najpiękniejsze stacje metra na świecie – City Hall Subway Station w Nowym Jorku

  • Komentarze

City Hall Subway Station

City Hall Subway Station w Nowym Jorku, Autor: Salim Virji (http://www.flickr.com/photos/salim/3109146936) [CC-BY-SA-2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0)]

Żaden przewodnik po Nowym Jorku nie może nie wspomnieć o tamtejszym metrze. Choć jest ono znane na całym świecie, ma też tajemnice, o których nie słyszeli nawet miejscowi. Czasem są wśród tych tajemnic prawdziwe architektoniczne perełki, które pod ziemią czekają na swoje pięć minut. Teraz przyszedł czas na nowojorską City Hall Subway Station

Nowojorskie metro nie jest najstarsze na świecie. Kiedy otwierano je w 1904 roku składy podziemnej kolei krążyły już po Londynie (od 1863 roku), Budapeszcie i Glasgow (od 1896) i Paryżu (od 1900). Również Boston mógł pochwalić się własną tzw. Zieloną Linią, zbudowaną w 1897 roku. Nowojorczycy nie chcieli zostać w tyle, więcej, postanowili przewyższyć wszystko, co do tej pory powstało.

Karnawałowa noc w podziemiach Nowego Jorku

Pierwsza stacja oddawana była do użytku w świątecznej atmosferze – nareszcie Nowy Jork stanie w jednym szeregu z Londynem i Paryżem. A mieszkańcy tych europejskich metropolii pozazdroszczą nowojorczykom najpiękniejszej stacji metra, jaką kiedykolwiek stworzono. Tak, stacja City Hall, znajdująca się pod miejskim ratuszem, została zaprojektowana, by wzbudzać zawiść i dumę.

Uroczyste otwarcie stacji City Hall, a tym samym otwarcie nowojorskiego metra (linia kursowała z między Bronksem a dolnym Manhattanem), nastąpiło 27 października 1904 roku. Wydarzenie przyciągnęło licznych podekscytowanych mieszkańców, lecz pierwszeństwo zwiedzania przypadło nowojorskim finansistom i goszczącym ich urzędnikom z burmistrzem McClellanem na czele. Dopiero po godzinie siódmej wieczorem pociągiem przejechać mogli się ci, którym nie udało się dostać zaproszeń na oficjalną uroczystość.

New York Times pisał o “nowojorskim marzeniu o szybkim transporcie”, które ziściło się “dokładnie o 2:35:30 [w południe]”, czyli w momencie odjazdu pierwszego pociągu kolejki podziemnej. Pisał o nieprzebranej liczbie ciekawych nowego wynalazku mieszkańców – do ranka dnia następnego pociągiem przejechało się około 150 tysięcy osób. Tłumy sztormowały wejście do stacji przez całą noc a towarzyszył im hałas gwizdków i ulicznych instrumentów. To była karnawałowa noc w Nowym Jorku – donosił dziennik.

Nowojorczycy długo czekali na swoje metro. W dziewiętnastym wieku kilkakrotnie rozpoczynano prace, które jednak najczęściej szybko kończyły się fiaskiem. Jedną z najbardziej znanych, a przy tym dość oryginalnych, prób była ta podjęta przez wynalazcę Alfreda Ely’ego Beacha w 1870 roku. Opracowany przez niego system, tzw. Beach Pneumatic Transit, był (udanym) eksperymentem, w którym wagon rozpędzano za pomocą sprężonego powietrza. Przez kolejne trzy lata wagonik wyposażony w dwadzieścia miejsc siedzących krążył pomiędzy ulicami Murray i Warren. W 1873 roku postanowiono jednak zamknąć podziemną kolejkę i rozbudowywać kolej nadziemną.

Po wybudowanym przez Beacha tunelu nie ma już śladu, lecz o jego twórcy nigdy nie zapomniano. W 1940 roku na stacji City Hall odsłonięto poświęconą mu tablicę. Można było na niej przeczytać, że to właśnie Alfred Ely Beach jest twórcą pierwszego nowojorskiego metra.

  • 1
  • 2
przeczytaj rowniez
Autor: Joanna Jarzyna
Data publikacji: 1.12.2014 11:42
do góry
uaktualnij licznik
Miesięcznik architektura
W numerze 04/2017:
  • Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku
  • Aparthotel Lwowska 1 w Krakowie
  • Węzeł przesiadkowy w Solcu Kujawskim
  • Apartamenty LEA 251 w Krakowie
  • więcej
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody TIME S.A. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody TIME S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.