archirama.pl

Filmy o architekturze współczesnej: mit modernizmu

Czy upadek osiedle Pruitt-Igoe był klęską modernizmu? Film Chada Freidrichsa opowiada o problemach współczesnej architektury i urbanistyki, śmiałych planach poprawy warunków życia w amerykańskim mieście i ich spektakularnej porażce

The Pruitt-Igoe Myth

Plakat z filmu The Pruitt-Igoe Myth, reżyseria: Chad Freidrichs

Fot: www.pruitt-igoe.com

Mit Pruitt-Igoe (2011) to dokument przedstawiający historię osiedla Pruitt-Igoe publiczny w St Louis, w amerykańskim stanie Missouri. Nowoczesne osiedle mieszkaniowe oddane do użytku w 1956 roku szybko zyskało międzynarodową (nie)sławę ze względu na niezwykle wysoką przestępczość, biedę i podziały wśród mieszkańców. Próby opanowania sytuacji nie przyniosły sukcesu i władze miasta ostatecznie musiały przyznać się do porażki – cały kompleks został wysadzony w powietrze w 1976 roku.

Czy o klęsce zdecydowały wadliwe założenia architektów, zafascynowanych modernizmem? Czy może do fatalnego stanu panującego na osiedlu doprowadzili sami mieszkańcy, a w innych okolicznościach byłoby to osiedle wzorcowe? Autor dokumentu bada historię miejsca, rozmawia z byłymi mieszkańcami i stara się rozwiązać zagadkę.


Początkowo Pruitt-Igoe było symbolem zmiany na lepsze. Nowoczesne bryły domów, jasne podziały przestrzeni, nowe urządzenia, to wszystko żywo kontrastowało z wyglądem St Louis pierwszej połowy XX wieku. Zatłoczone miasto w którym fabryki sąsiadowały z domami można sobie wyobrazić jako skrzyżowanie brazylijskich faweli z wiktoriańskim Londynem; kilkadziesiąt tysięcy rodzin nie miało własnej toalety, chaotyczna zabudowa była przegęszczona.
Zaprojektowane przez Minoru Yamasaki (przyszłego architekta Word Trade Center) osiedle 33 bloków mieszkalnych zrealizowano zgodnie z ideałami modernizmu. Architekt dbał o zapewnienie dostępu do światła słonecznego i wprowadzenie zieleni.

Mimo tego optymizmu, mieszkania w blokach nie były pożądane przez mieszkańców miasta. W połowie lat 60. co najmniej 40% mieszkań było pustych. Osiedle cieszyło się złą sławą ze względu na obecność gangów i związaną z tym wysoką przestępczość. Nie zachęcały też do zamieszkania zniszczone, mroczne korytarze. Szczególnie źle wyglądała sytuacja w blokach, których długie korytarze łączyły 20 lub więcej mieszkań.  

Autor filmu bada różnych wyjaśnień upadku osiedla Pruitt-Igoe. W dyskusji związanej z wyburzeniem osiedla, pojawiały się oskarżenia samej teorii modernistycznej architektury (Charles Jencks), koncepcji mieszkań socjalnych czy zmian w systemie segregacji rasowej.

Chada Freidrichsa uważa, że przyczyny trzeba szukać gdzie indziej, w ogólnych warunkach panujących w mieście. Upadek przemysłu w latach powojennych oznaczał bezrobocie,  problemy z opłacaniem czynszu, brak funduszy na remont i ochronę.

Podobne problemy dotknęły wiele polskich miast, obok wielokrotnie przywoływanej Łodzi m.in. ośrodków przemysłu na Śląsku czy w dawnym Centralnym Okręgu Przemysłowym, warto porównać doświadczenia zza oceanu.









Autor: Krzysztof Zięba
Zdjęcia: www.pruitt-igoe.com
Data publikacji: 20.08.2014 09:43

Dział Wideo i Foto został stworzony z myślą o wszystkich, którzy preferują patrzeć na świat przez „szkiełko i oko”. W tym dziale uda Ci się odszukać niezwykłe fotografie nietuzinkowych budynków, które zwracają uwagę zarówno przechodniów, jak i fachowców. Możesz obejrzeć również filmy na temat godnych uwagi budowli, które są ozdobą i chlubą swego miasta. Wszystko opatrzone fachowym komentarzem specjalistów. W dziale Wideo i Foto uda Ci się odnaleźć również futurystyczne projekty, które poddawane są nie tylko próbie czasu, jak choćby dom odporny na tornado. Nasz dział to także liczne projekty modernizacji obiektów, które wpisały się w klimat danego miejsca. Jeśli interesują Cię archiwalne fotografie prezentujące przeszłość danego miejsca lub budynku, nie mogłeś lepiej trafić. Koniecznie zobacz filmy i fotografie w naszym dziale, bowiem mogą okazać się one wyjątkową inspiracją.