archirama.pl

Współczesna architektura, fotografia i kara

W czerwcu 2015 burzliwą dyskusję wzbudziła wiadomość o karach za fotografowanie znanych obiektów architektury bez zgody właściciela praw autorskich. Czy fotografowanie słynnych brył może być ukarane słoną grzywną?

Współczesna architektura Warszawy: zakaz fotografowania

Bez prawa panoramy

Fot: KZ

Stoję przed budynkiem zaprojektowanym przez stararchitekta. Odruchowo wyciągam komórkę, robię zdjęcie i przesyłam je znajomym. Chwilę później dostrzegam zbliżającego się ze złośliwym uśmiechem strażnika, który już sięga po bloczek mandatów...

To oczywiście fantazja, ale przez chwilę wydawała się prawdopodobna. Podczas czerwcowych obrad jednej z komisji Parlamentu Europejskiego zgłoszona została poprawka do raportu dotyczącego wdrażania dyrektywy InfoSoc z 2001 roku. Debaty z dziedziny prawa autorskiego zazwyczaj nie odbijają się echem w mediach. Tym, razem było inaczej. Poprawka Jeana-Marie Cavady sugerowała, że każdorazowe komercyjne wykorzystanie wizerunku dzieła sztuki czy obiektu architektury powinno odbywać się za zgodą właściciela odpowiednich praw. Krótko mówiąc – jeśli fotografujemy nową dzielnicę, musimy skontaktować się z każdym biurem architektonicznym, które zbudowało jeden z ujętych w kadrze budynków. Koszmar, nawet jeśli żaden z architektów nie zażąda opłaty. A jeśli ktoś zostanie pominięty i po wakacjach przyjdzie nie tylko mandat za przekroczenie prędkości, ale i plik pozwów? Prawa autorskie do wizerunku obowiązują nawet do 70 lat po śmierci twórcy. W praktyce cała współczesna architektura może więc być na cenzurowanym. Jeśli wziąć pod uwagę, że dziełem jest też rekonstrukcja, modernizacja czy system iluminacji, z wielu miejskich pejzaży zostanie na zdjęciach głównie niebo.

Na szczęście nie jest tak źle. Obecnie swobodę fotografowania obiektów znajdujących się w przestrzeni publicznej zapewnia tzw. prawo panoramy, obowiązujące w większości krajów Europy. W poszczególnych państwach ma ono nieco odmienną postać, np. pozwalając lub zabraniając komercyjnego wykorzystania fotografii. Dyskusyjna poprawka, nawet gdyby została przyjęta, nie ma mocy prawnej, mogłaby się pojawić tylko w niewiążącym raporcie. Dokument ten sugeruje kierunek, w którym powinno się rozwijać prawo UE, ale sam prawem nie jest. Wygląda na to, że z punktu widzenia przeciętnego fotografa-amatora cała sprawa była burzą w szklance wody.

Autor: KZ
Zdjęcia: KZ
Data publikacji: 8.07.2015 15:57

Dział Wideo i Foto został stworzony z myślą o wszystkich, którzy preferują patrzeć na świat przez „szkiełko i oko”. W tym dziale uda Ci się odszukać niezwykłe fotografie nietuzinkowych budynków, które zwracają uwagę zarówno przechodniów, jak i fachowców. Możesz obejrzeć również filmy na temat godnych uwagi budowli, które są ozdobą i chlubą swego miasta. Wszystko opatrzone fachowym komentarzem specjalistów. W dziale Wideo i Foto uda Ci się odnaleźć również futurystyczne projekty, które poddawane są nie tylko próbie czasu, jak choćby dom odporny na tornado. Nasz dział to także liczne projekty modernizacji obiektów, które wpisały się w klimat danego miejsca. Jeśli interesują Cię archiwalne fotografie prezentujące przeszłość danego miejsca lub budynku, nie mogłeś lepiej trafić. Koniecznie zobacz filmy i fotografie w naszym dziale, bowiem mogą okazać się one wyjątkową inspiracją.