archirama.pl

Wojskowa baza biurowa

Poważny, militarny charakter budowli sprowokował projektantów nadbudowy Fortu Węgrzce do architektonicznych żartów. Wentylacja palarni podłączona jest do lufy działa

Fort Węgrzce

Eliptyczna nadbudowa, na pierwszym planie betonowy wał ogniowy, Wojskowa baza biurowa, Fort Węgrzce.

Fot: dzięki uprzejmości pracowni Studio S

Fort pancerny 47a Węgrzce znajduje się tuż za północnymi rogatkami Krakowa, we wsi o tej samej nazwie. Zbudowany przez Austriaków w ostatniej dekadzie XIX wieku, był jednym z ważniejszych obiektów Twierdzy Kraków, przeznaczonym do obrony oddalonej o 3 kilometry granicy z Rosją. W kolejnych wojnach nie odegrał jednak większej roli militarnej, z wyjątkiem trzydniowej obrony załogi niemieckiej przed Armią Czerwoną w 1945 roku. Powstałe w wyniku tego ostrzału uszkodzenia ścian widoczne są do dziś. Po wojnie nieużywany fort niszczał, jednak szczęśliwie pod kuratelą wojska zachowała się większość wyposażenia, między innymi stalowe kopuły pancerne produkcji zakładów Škoda.

Kilka lat temu obiekt przeszedł w prywatne ręce. Nowy właściciel, firma spedycyjna, zlecił pracowni CZEGEKO adaptację fortu na biuro, a Katarzynie i Małgorzacie Kuchejdom urządzenie wnętrz („A-m” 3/07). Starano się zachować możliwie dużo oryginalnych elementów, między innymi niemal kompletną windę amunicyjną, kopuły pancerne czy wrota wejściowe. Część wyposażenia odtworzono.

Gdy po kilku latach pojawiła się potrzeba rozbudowy, właściciel zwrócił się do Studia S. Na dachu fortu zachował się wał ogniowy, składający się z ośmiu kopuł pancernych, czterech mniejszych, obserwacyjnych oraz betonowego, kilkuschodowego tak zwanego przedpiersia, czyli galerii strzeleckiej piechoty. Zamiarem architektów było nałożenie na tę strukturę lekkiej konstrukcji o przekroju eliptycznym. Zadanie było tym trudniejsze, że nadbudowa zabytku wymagała długotrwałych uzgodnień z konserwatorem. Uzyskany kompromis pozwolił na stworzenie dwóch kondygnacji, ukrytych pod eliptycznie zakrzywionym dachem.

Co ciekawe, w celu uzgodnienia ochrony przeciwpożarowej nowo projektowanej części należało uznać ją za budynek samodzielny, choć posadowiony na istniejącym, z wejściem z poziomu terenu. Na koronę skarpy nałożono meandrujące między drzewami schody. W razie pożaru ewakuacja przebiega nie niższymi kondygnacjami, tylko położonymi po obu stronach nadbudowy tarasami, a następnie schodami.

Nowa część jest nie tylko dyskretna, ale też na tyle dobrze dopasowana do istniejącej struktury, że z poziomu przechodnia sprawia wrażenie jej oryginalnego elementu. Blacha tytanowo-cynkowa współgra z szarym tynkiem ścian. Okna są wycofane, częściowo niewidoczne z zewnątrz. Eliptyczną strukturę widać w całości jedynie ze wspomnianych bocznych tarasów.

Wnętrze nadbudowy jest zaskakująco lekkie i jasne. Projektanci skontrastowali zachowane fragmenty galerii strzeleckiej i betonowego wału ogniowego z nową konstrukcją ze stali i drewna klejonego obłożoną bielonymi płytami OSB. Kontrast jest tym większy, że stary beton i piaskowiec zostały zabezpieczone żywicą, która wydobyła ich dekoracyjne żyłkowanie i nadała szlachetny, zielonozłoty połysk, przywodzący na myśl współczesne im wnętrza Adolfa Loosa. Nowe elementy wykonano natomiast z prostych, tanich materiałów.

Dzielące przestrzeń szklane ścianki oznaczono koncentrycznymi i spiralnymi wzorami; szkło dodaje oddechu dosyć niskiemu z powodu ograniczeń konserwatorskich wnętrzu. Od czoła fortu, w dawnej galerii strzeleckiej, w półpoziomie między kondygnacjami nadbudowy, biegnie korytarz, od góry, w regularnych odstępach zawężany przez potężne tambury kopuł pancernych.

W połowie jego długości jest szyb z nieczynną windą amunicyjną; teraz w tym miejscu stąpamy po szklanej tafli, przez którą widać kilka poziomów przebić i wreszcie samą windę; to perspektywa tyleż efektowna, co powodująca zawroty głowy.

Poważny, militarny charakter budowli sprowokował projektantów do żartów; wentylacja palarni podłączona jest do lufy działa w jednej z kopuł. Klimatyzatory owinięte są zielonymi siatkami maskującymi, a pomieszczenia toalet i serwerowni zamykają potężne, nitowane wrota. Jednak nadbudowa fortu jest pełna nie tylko efektownych pomysłów, ale także szacunku do niezwykłej budowli. Duża w tym zasługa inwestora, który zastanawia się nad adaptacją innych fortów Twierdzy.

Przestrzeń biurowa w nadbudowie Fortu Węgrzce\Office space in Fort Węgrzce superstructure

Węgrzce koło Krakowa,
ul. Forteczna 5
Autorzy nadbudowy\Architects of superstructure: Studio S – Biuro Architektoniczne Michał Szymanowski, architekci Michał Szymanowski, Jacek Poproch, Bartłomiej Sitarski
Autorzy projektu wnętrz\Interior designers: KKAT – Wnętrza, architekci wnętrz Katarzyna Kuchejda, Małgorzata Kuchejda
Współautor\Collaborator: architekt Łukasz Młynarski
Konsultacja\Consultation: architekt wnętrz Janusz Kuchejda, architekt Michał Szymanowski
Konstrukcja\Construction: Przemysław Jarosz, Robert Kocwa
Inwestor\Client: Equus S.A.
Powierzchnia użytkowa\Usable floor area: 760 m2
Kubatura\Volume: 2500 m2
Projekt\Design: 2008
Realizacja\Construction: 2009
Nie podano kosztu inwestycji\Cost of investment not disclosed

Źródło: "Architektura-Murator"11/2009
Autor: Wojciech Czapnik
Zdjęcia: dzięki uprzejmości pracowni Studio S
Data publikacji: 10.06.2011 13:23

Dział Wnętrza spodoba się wszystkim, którzy jawią się jako esteci, przykładający uwagę do najdrobniejszych szczegółów aranżacji. Architektura wnętrz: prezentujemy projekty wnętrz, wyszukane pomysły na wnętrza. Wnętrza mieszkań i biur, które prezentują się dizajnersko i oryginalnie. W dziale Wnętrza każdy znajdzie propozycje dla siebie, prezentowane są różne style oraz nietuzinkowe dodatki do wnętrz, które pomogą odmienić zarówno mieszkanie, jak i biuro. Zaglądając do działu, możesz obejrzeć także filmowe wnętrza, jakie do tej pory dostępne były tylko z perspektywy kamery. Z działem Wnętrza poznasz nowoczesne wnętrza, a także projekty ogrodów, które będą idealne do małych mieszkań. Jeśli poszukujesz stylowych dodatków, nie mogłeś lepiej trafić, gdyż w dziale Wnętrza odnajdziesz mnóstwo dekoracji, które staną się dla Ciebie świetną inspiracją. Odwiedź nasz dział i uczyń swoje cztery ściany oryginalnymi.